الشيخ محمد علي الگرامي
25
استفتائات ( 1382 ش ) ( فارسى )
خفتم » با « ان لم تخافوا » تناقض دارد و نمىشود « ان خفتم » حكم قصر از صلاه را داشته باشد و « ان لم تخافوا » نيز حكم قصر از صلاه را داشته باشد ! و بر طبق دلالت آيه شريفه ، « ضرب فى الارض » به خودى خود ، موضوعيتى براى قصر صلاه ندارد بلكه « ضرب فى الارض » در آيه شريفه ، فقط ظرف حصول براى موضوع است كه به آن اشاره نموديم و از اين جهت « ضرب فى الارض » در اين آيه شريفه ، نظير « او على سفر » در آيه 6 سوره مباركه مائده است كه : « ان كنتم مرضى او على سفر . . . فلم تجدوا مآءً فتيتمموا صعيداً طيباً » پس چنان كه بر طبق اين آيه شريفه ، « او على سفر » در تيمم بدل از وضو و غسل ، به خودى خود موضوعيتى ندارد بلكه ملاك ، « فلم تجدوا مآءً » مىباشد ، همينطور در آيه قصر هم ، « ضرب فى الارض » به خودى خود موضوعيتى براى قصر صلاه ندارد . و در نتيجه ، با پيدايش موضوع كه « ان خفتم » است حكم نيز جارى مىشود كه « ان تقصروا » من الصلاه » و چون بر طبق آنچه كه گفته شد ، ملاك قصر صلاه حصول خوف است ، پس اين خوف در هر يك از نمازها كه به وجود آمد ، حكم قصر صلاة نيز به وجود مىآيد كه اين خود بر طبق قاعده عقلى و فقهى و كلى دوران امر ميان اهم و مهم است كه با پيدايش خوف ، قصر از صلاة مىكنيم . پس بر طبق دلالت منطوق آيه قصر ، قصر صلاه در حالت خوف وجود دارد و بر طبق دلالت مفهوم آيه قصر ، قصر صلاه در اختصاص و انحصار حالت وجود خوف است . اگر گفته شود كه « ان خفتم » در آيه قصر ، قيد غالبى و نوعى است در پاسخ مىگوئيم : اولًا چنان كه گفته شد ، « ضرب فى الارض » در آيه قصر ، فقط ظرف است يعنى فقط ظرف حصول حكم براى موضوع است كه قبلًا به آن اشاره