نقد و تراول چك هم مثل هم هستند و فرقى ندارند . بخلاف چك جارى و مانند آن كه فقط جنبه سند دارند . تأخير در پرداخت ، گناه است گناه بزرگى هم هست ليكن هر گناهى موجب ضمان مالى نمىباشد . البته حاكم شرع مىتواند براى جلوگيرى از اين گونه امور جريمه‌هاى بيشترى وضع نمايد . سؤال 233 : هو العالم حضرت آيت اللَّه العظمى . . . با سلام و احتراماً ، استدعا دارم نظريه و رأى شريف را در مورد موضوعات ذيل بيان فرمائيد . ذكر اصول و ادّله و قواعد استنباط پاسخ موجب مزيد امتنان بوده و انشاءاللَّه قلم شريفتان در احقاق حق مومنى معاون خواهد بود : شخصى به حساب بانكى و جارى فردى از طريق حواله بين بانكى و يا به صورت مستقيم از همان بانك ، وجوهى را واريز مىنمايد پس از مدتى اندك ( 5 روز ) و يا طولانى ( قريب به 5 ماه ) ادعا و مطالبه وجوه واريزى را مىنمايد دريافت كننده و ذى اليد مىگويد كه تو به من مديون و بدهكار بودى و از اين بابت به حساب من پول واريز و يا حواله كردى و اسناد و چكهائى كه از بابت دين خويش سپرده بودى مسترد نمودم و با اعتمادى كه به تو داشتم از تهيه و نگهدارى كپى اسناد و چك تو خوددارى نموده‌ام و لكن طرف ديگر ، مىگويد كه من به تو مديون نبودم و اين پول را به حساب شما واريز كرده بودم تا به تهران يا تبريز به روى و از شركت ليزينگ خودرو سنگين و يا اتوبوس شراكتى خريدارى نمائيد يا نمائيم . اولًا : با توجه به اماره يَد آيا اصل بر مديون بودن مدعى [ واريز كننده پول ] مىباشد يا اصل بر مديون نبودن ذى اليد وى مىباشد ؟ يا اينكه اصولًا قاعده يد در ما نحن فيه و حقوق و ديون جارى نمىگردد .