فقط بعنوان گرفتن طلب ، از مديون اولى منتها از طريق حساب صاحب چك باشد بدون نظر به ضمانت حساب چك ، همان مديون اولى ضامن است و به نظر ما وضع چك در بازار به همين وضع دوم است . سؤال 212 : محضر مبارك حضرت آيت ا . . . با سلام و تحنيات فراوان از حضور مبارك مسئله ذيل را استفتاء مىنمايد : حدود سه سال قبل ورثه مالك ، يك مزرعه خشك و لم يزرع ، پس از چند ماه تحقيق و بررسى و رفت و آمد با سهام كارخانه لعاب كاشى كه در آن سال‌ها در اوج قيمى و رواج بود ، برابر با عرف و شرع با توجه به قولنامه پيوست معامله نموديم . لازم به ذكر است كه يكى از ورثه كارشناس در امور صنايع بود . حال پس از چند سال كه شبانه روز بىوقفه با متحمل شدن هزينه‌هاى گزاف مالى و معنوى و گرفتن وقت و اوقات كارى چند ساله ، مزرعه فوق را بنا به تأييد اهالى محل و كارشناس آباد و شاداب نمودم ، و متأسفانه كارخانه در حال حاضر با ركود و ورشكستگى مواجه شده حال با توجه به اينكه در حال حاضر بين دو عوض معامله يعنى مزرعه آباد شده از يك طرف و طرف ديگر سهام كارخانه ورشكسته شده غبن افحش پديدار شده ورثه تصميم گرفتند كه معامله را فسخ نمايند . و با توجه به اينكه يكى از ورثه ، كارشناس در امور صنايع مىباشد به دروغ خود را جاهل به قيمت واقعى اعلام نموده . حال سؤال اين است پس از گذشت چند سال از انجام معامله و پديدار شدن غبن افحش در حال حاضر بين عوضين معامله ( رشته مزرعه ، و ركود سهام ) شرعاً فسخ معامله امكان‌پذير مىباشد يا خير ؟ جواب : بسمه تعالى 1 . ميزان در غبن ، قيمت زمان معامله است نه بعداً .