خطرى اسلام را تهديد كرد ، هرقل جمعيتى را در شام فراهم كرد تا بر مسلمين بتازد ، حضرت لشگرى ترتيب دادند و تا تبوك پيش رفتند ، روميان كه همه‌جا فتح و پيروزى را از آن مسلمين ديده بودند از جنگ منصرف شده و برگشتند . « 1 » شرح مفصل جنگهاى حنين و طائف و تبوك و همچنين جنگ موته كه قبل از فتح مكه رخ داد و در آن جنگ جناب جعفر بن ابى طالب شهيد گشت و ديگر جنگها كه در اين مختصر ذكرى از آنها نشد را مىتوان در كتب مطول مطالعه نمود . حجه الوداع سال دهم هجرت حضرت دستور دادند كه مردم شهرهاى عربستان را خبر كنند تا با پيامبر خدا حج بجا آورند ، اعلام شد كه هركس از شهرنشينان و چادرنشينان توانايى دارد حاضر شود . حضرت از شهر خارج شدند ، مردم دسته دسته به آن حضرت مىپيوستند تا وقتى به مسجد شجره رسيدند تعداد زوّار خانه خدا به 122000 نفر رسيده بود . حضرت در مسجد شجره احرام بستند و تلبيه‌گويان به حج مشرف شدند . اعمال حج را بجا آوردند و به‌سمت مدينه راهى شدند ، هنگام بازگشت وقتى به غدير خم رسيدند آيه يا ايها الرسول بلغ . . . نازل آمد و دستور تعيين نمودن جانشين به حضرت داده شد ، حضرت بىدرنگ فرمان داد شتر مرا بخوابانيد و همه را جمع كنيد ، بايد امر مهمى را ابلاغ كنم ، وقتى همگان جمع شدند پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم على عليه السّلام اين سرباز فداكار اسلام را به‌عنوان وصى ، خليفه ، امام و جانشين خود و ولى امر مسلمين معرفى نمود و فرمود : من كنت مولاه فهذا على مولاه به اين شكل على عليه السّلام امير مؤمنان و جانشين رسول خدا شدند .

--> ( 1 ) - تاريخ طبرى ، ج 2 ، ص 831 .