270 - پيامبر صلى الله عليه و آله در مورد حقوقى كه حيوان بر صاحب خود دارد فرمود : قبل از آنكه خود غذا بخورد به حيوان غذا بدهد « 1 » . 271 - لقمان رحمه الله به فرزندش گفت : در سفر هنگاميكه به منزلگاه رسيدى از حيوان پياده شو و قبل از آنكه به خوردن غذا مشغول گردى به حيوان علوفه بده « 2 » . 272 - محمّد بن وليد مىگويد : در بيابان در محضر امام جواد عليه السلام غذا خوردم . پس از صرف غذا و برچيده شدن سفره غلامى خواست كه خورده‌هاى غذا و باقيماندهء آن را جمع‌آورى كند و بردارد . حضرت به او فرمود : خورده‌هاى سفره و باقيماندهء غذا را در هنگاميكه در بيابان هستى رها كن و جمع‌آورى ننما - اگر چه ران گوسفندى باشد - « 3 » . اما وقتى كه در خانهء خود مىباشى خرده‌هاى سفره و باقيماندهء غذا را جمع‌آورى كن و آنها را بردار « 4 » .

--> ( 1 ) - براى اطلاع از متن اين حديث به صفحهء 263 مراجعه فرمائيد . و براى اطلاع از احاديث ديگرى كه مربوط به اين موضوع مىباشد به صفحهء 260 و 267 مراجعه فرمائيد . ( 2 ) - براى اطلاع از متن اين حديث به صفحهء 345 مراجعه فرمائيد . ( 3 ) - زيرا حيوانات از اين خرده‌هاى سفره و باقيماندهء غذا استفاده خواهند كرد . ( 4 ) - روي عن محمّد بن الوليد الكرمانيّ قال أكلت بين يدي أبي جعفر الثاني عليه السلام حتّى إذا فرغت و رفع الخوان ذهب الغلام يرفع ما وقع من فتات الطعام . فقال عليه السلام له : ما كان في الصحراء فدعه - و لو فخذ شاة - . و ما كان في البيت فتتبّعه و القطه ( الفقيه ج 3 ص 225 و المكارم ج 1 ص 307 ) . في الخرائج ج 1 ص 389 هكذا : ذهب الغلام ليرفع ما وقع من الخوان من فتات الطعام . فقال عليه السلام : مه مه . ما كان في الصحراء ف دعه - و لو فخذ شاة - . و ما كان في البيت ف ألقطه .