نشانه‌ها و نمودهاى جسمى و ظاهرى جزع و فزع 371 - پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : از نشانه‌هاى جزع نمودن بر مصيبت آن است كه شخص رفتارى را از خود بروز دهد كه قبلًا نداشته است . يا آنكه كارى را كه قبلًا انجام مىداده ترك نمايد « 1 » . « 2 »

--> ( 1 ) - قال رسول اللَّه صلى الله عليه و آله : إنّ الجزع - على المصيبة - أن يعمل شيئاً لم يكن يعمله . أو يترك شيئاً كان يعمله ( تنبيه الخواطر ج 1 ص 16 ) . يقول الناجي الجزائري : و إطلاقه يشمل الأعمال الجسميّة والظاهريّة - أيضاً - . ( 2 ) - از اين حديث شريف استفاده مىشود كه مواجه شدن شخص مؤمن با مصائب و ناملايمات روزگار نبايد باعث گردد تا تغيير منفى و ناخوشايندى در روحيه و رفتار او بوجود آيد . مانند : انزواطلبى و عزلت گزينى و بداخلاقى و ترك رفتارهاى نيكى كه داشته است . زيرا در اين صورت اين تغيير رفتار - در او - نمود و نشانى از جزع و فزع بشمار خواهد آمد . بلكه بر شخص با ايمان لازم است مصائب روزگار را - كه براى او امتحانات الهى است - بمنزلهء نردبانى بداند كه بوسيلهء آن راه ترقّى و تعالى را مىپيمايد . تا به سرمنزل سعادت و كمال برسد . إنشاء اللَّه تعالى . و همچنين بر او لازم است كه با مطالعه و تحقيق در سرگذشت انبياء عليهم السلام و اوصياء عليهم السلام و أولياء الهى . زندگى آنها را سرمشق و الگوى زندگى خود قرار دهد . تا به سعادت و خير دنيا و آخرت نائل گردد . امام باقر عليه السلام به اين مضمون فرمود : اگر مصيبتى - در جسم يا مال يا فرزندت - به تو روى آورد . مصائب پيامبر صلى الله عليه و آله را به ياد بياور . زيرا مردم هرگز با مصائبى بالاتر از مصائبى كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله رسيده است مواجه نخواهند شد . قال الإمام الباقر عليه السلام : إن اصبت بمصيبة - في نفسك أو في مالك أو في ولدك - فاذكر مصابك برسول اللَّه صلى الله عليه و آله . فإنّ الخلائق لم يصابوا بمثله - قطّ - ( الكافي ج 3 ص 220 ) . ( راجع : مشكاة الانوار ج 2 ص 217 و الزهد ص 38 الباب 2 ) .