عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

71

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

باشد كه سلام اندرين آيت بمعنى سلامت بود يعنى سبل السّلامة الّتى من سلكها سلّم فى دينه و دنياه ، راه نمايد خداى او را راهى كه سلامت دين و دنياى وى در آن باشد . وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ - و او را از ظلمات كفر بنور ايمان درآرد ، « باذنه » يعنى بأمره و توفيقه و ارادته ، وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ - صراط نامى است راه را ، ديدنى ، و ناديدنى ، ديدنى خود محسوس است ، و ناديدنى اسلام و سنّت است . لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قالُوا إِنَّ اللَّهَ هُوَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ - اين در شأن ترسايان نجران فرو آمد ، و ايشان فرقهء يعقوبيه‌اند گفتند : عيسى پسر خداست : رب العزة گفت جل جلاله : يا محمد ايشان را گوى : « فَمَنْ يَمْلِكُ » اى من يقدر ان يدفع من عذاب اللَّه شيئا اذا قضاه ؟ كيست آن كس كه چون خدا بر سر خلق عذابى قضا كند ، چيزى از آن عذاب دفع تواند كرد ؟ اگر خواهد كه عيسى را و مادر وى را و جملهء اهل زمين را عذاب كند ، كه تواند كه آن باز دارد ؟ پس خدايى را كى شايد آن كس كه عذاب از خود و ديگران دفع نتواند ؟ آن گه گفت : وَ لِلَّهِ مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما يعنى ما بين هذين النوعين من الاشياء . گفته‌اند كه خزائن آسمان باران است ، و خزائن زمين نبات . ميگويد : هر دو ملك و ملك ماست ، و هر چه ميان هر دو آفريده ، از بندگان و غير ايشان . يَخْلُقُ ما يَشاءُ - اين دفع آن شبهت است كه ترسايان را افتاد در كار عيسى و آمدن وى از مادر بىپدر . ميگويد : آن را كه خواهد آفريند ، چنان كه خواهد بر مشيّت و ارادت خويش ، اگر خواهد بىپدر آفريند چون عيسى ، و اگر خواهد بىپدر و مادر آفريند چون آدم ، وى بر همه چيز قادر است و توانا . وَ قالَتِ الْيَهُودُ وَ النَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَ أَحِبَّاؤُهُ - سخن درين آيت متداخل است . ترسايان ابناء گفتند ، و جهودان احبّا . ترسايان گفتند كه : عيسى پسر خداست ، و مادر وى از ماست ، خبر از جماعت بيرون داد هر چند كه مراد به آن عيسى است ،