جَمِيعاً الضال و المهتدى ، فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ يجازيكم باعمالكم . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا شَهادَةُ بَيْنِكُمْ - اين آيت در شأن تميم بن اوس الدارى آمده و عدى بن بدا و بديل بن ابى ماريه . اين بديل مسلمان بود ، و تميم و عدى ترسا بودند از ترسايان بنى لحم . از شام تجارت ميكردند به مكه . چون مسلمانان بهجرت بمدينه شدند ، ايشان تجارت خود با مدينه افكندند ، هنگامى در راه بودند كه با شام ميشدند ، بديل بن ابى ماريه را مرگ آمد در راه ، وصيت خويش در مال خويش بنوشت ، و آنچه داشت از مال خويش بايشان سپرد ، و ايشان را بر وصيت خويش گواه گرفت ، پس بمرد ، و ايشان مال وى بردند بشام . از آن لختى برگرفتند ، و لختى باز سپردند . ورثه گفتند : درين مال لختى مىدربايد . رسول خدا ايشان را هر دو به اين آيت سوگند داد كه خيانت نكردند ، و وصيت تبديل نكردند . سوگند خوردند كه نكرديم . ايشان را گذاشت ، و دعوى ورثه رد كرد . اين آيت در شأن ايشانست . ميگويد : اى شما كه مؤمنان‌ايد ، شَهادَةُ بَيْنِكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ يعنى مقدماته و اسبابه . چون مخائل و نشان مرگ بر يكى از شما پيدا شود ، و خواهد كه وصيت كند ، در وقت وصيت دو گواه عدل بايد كه حاضر شوند . شَهادَةُ بَيْنِكُمْ هر چند بلفظ خبر گفت ، اما بمعنى امر است ، يعنى : ليشهد اثنان ذوا عدل منكم . بصريان گفتند : تقدير آيت آنست كه : شهادة بينكم شهادة اثنين ، و قيل : شهادة بينكم فيما امركم ربكم و فرض عليكم ان يشهد اثنان ذوا عدل منكم . در معنى مِنْكُمْ و مِنْ غَيْرِكُمْ دو قول است : يكى آنست : منكم من اهل دينكم ، أَوْ آخَرانِ مِنْ غَيْرِكُمْ اى من غير اهل ملّتكم . قول ديگر : منكم من اهل الميّت . و در صفت اثنان دو قولست : يكى آنست كه دو گواه‌اند كه گواه باشند بر وصيت موصى . ديگر آنست كه دو وصىاند ، و در حال سفر على الخصوص تاكيد امر را دو وصى