و اگر كسى گويد كه زيد در فلان جايگاه است ، و آن گه اين سخن مقيّد نكند بفعلى يا به چيزى ديگر ، در فهمها جز آن نيوفتد ، و جز آن نبود كه بذات در آنجا بوده . أَ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ برين نسق است ، جاى ديگر گفت : إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ ، يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ . خبر داد ربّ العزّة جلّ جلاله ، كه تدبير كار خلق كه مىكند ، از آسمان مىكند ، و سخن كه بر بالا شود ، بر وى سخن پاك برشود . اگر ذات بارى جلّ جلاله بهر مكانى و با هر كسى بودى ، پس اين دو آيت را معنى نماندى . ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ - اين خطاب با قوم و قبيلهء طعمه است ، چهار كلمه است پيوسته ، ها تنبيه است ، انتم ، تعريف است ، ديگر « ها » تنبيه را تأكيد است ، اولاء تعريف را اشارت است . ميگويد : « ها » بيدار باشيد أَنْتُمْ شما « ها » هان گوش داريد « اولاء » اينان هن « 1 » . خلاصهء سخن آنست كه آگاه بيد « 2 » شما كه اينان‌ايد . جادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا - در دنيا براى ايشان خصومت گرفتيد ، و مجادلت كرديد . فَمَنْ يُجادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ - فردا روز رستاخيز كه اللَّه ايشان را به عذاب در كشد ، و بدوزخ در آرد ، آن كيست كه از بهر ايشان مىخصومت كشد ، و مجادلت كند ؟ تا عذاب از ايشان باز دارد . أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا - يا آن كيست كه وكيل در ايشان باشد تا كار ايشان بسازد ؟ يعنى كه هيچ كس نباشد وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ . النوبة الثالثة « قوله تعالى : فَإِذا قَضَيْتُمُ الصَّلاةَ الآية - بدان كه اين نماز رازى است

--> ( 1 ) - نسخهء ج : اينانند . ( 2 ) - نسخهء ج : باشيد اى . )