عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
649
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
شرط بود ، تا آن وقت كه مكه گشاده شد ، و اين شرط در آن آيت است كه : وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا الآية ، پس چون شرط هجرت با اسلام ايشان نبود ، اسلام ايشان پذيرفته نيامد . النوبة الثالثة قوله تعالى : وَ ما كانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِناً الآية - خداوند بزرگوار ، جبّار كردگار ، كارساز بنده نواز ، كارران نگهبان ، پوشندهء عيب عذر خواهان ، درگذارندهء جرم اوّاهان ، درين آيت اظهار كرم خويش مىكند ، و فضل و لطف خود به بندگان مىنمايد ، فعل خطا كه بر ايشان رود كار آن آسان فرا ميگيرد ، و ايشان را عذر مىنهد ، و نيز ايشان را عاقله پذير مىكند ، تا اگر جنايتى بر سبيل خطا افتد عاقله از ايشان تحمل كنند ، و ايشان را در آن ورطه بنگذارند . و چنان كه در شريعت عاقلهء هر كس پديد است در حقيقت هر قومى را عاقلهاى است ، و مهينهء همه خلق و گزيدهء هر دو كون مصطفى ( ص ) است كه عاقلهء مؤمنان است ، تيمار بر ايشان ، و عذر خواه ايشان ، و فردا شفيع ايشان ، و به قال اللَّه عزّ و جلّ : النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ، و هو المشار اليه بقوله ( ص ) : « من ترك مالا فلورثته ، و من ترك كلا أو دينا فعلىّ و الىّ » . و بعد از مصطفى ( ص ) چون بمقام اوليا فرود آيى ، خاصگيان درگاه و شناسندگان اللَّه عاقلهء مستضعفان امّت اند ، و پيران و مشايخ طريقت عاقلهء مريداناند ، تا عيب ايشان بپوشند ، و ثقل ايشان بردارند . درين معنى حكايت كنند كه بو عمر نجيد در ابتداء ارادت خويش به مجلس بو عثمان مغربى بسيار رفتى ، و آن سخن بو عثمان در وى اثر كرد ، تا او را بتوبت