خواهد . و چون فريضهء ديگر خواهد كرد ، ديگر بار تيمّم كند . اين شرح و بيان مذهب شافعى است . و ابو حنيفه در بعضى ازين مسائل مىخلاف كند ، گفت : وقت نماز درآمدن در تيمّم شرط نيست ، و طلب آب كردن پيش از تيمم واجب نيست ، و گفت : بيك تيمّم بيش از يك فريضه گزاردن رواست . هم چنان كه بيك طهارت چندان كه خواهد فرائض نماز گزارد ، تيمّم همچنانست . و گفت : در تيمّم اعتبار به خاك نيست ، بلكه اگر دست بر سنگ سخت زند ، و مسح كند رواست ، و هر چه از جنس زمين بود چون كحل و زرنيخ و گچ و سنگ و مثل آن تيمّم بر آن روا بيند . و بمذهب مالك اعتبار به زمين است و هر چه به زمين متّصل ، چون درخت و نبات . اگر دست بر درخت زند و مسح كند روا بيند . و ثورى و اوزاعى درين بيفزودند ، و گفتند : اعتبار به زمين و هر چه بر زمين است اگر چه متصل نباشد ، تا آن حدّ كه اگر بر زمين برف و تگرگ بود دست بر برف و تگرگ زند و مسح كند ، روا دارند . امّا شافعى گفت : اعتبار بخاكست ، كه مصطفى ( ص ) خاك مخصوص كرد ، گفت : « و جعل ترابها لنا طهورا » . و طلب آب واجب است كه اللَّه گفت : فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا ، و تا طلب در پيش نبود ، فلم تجدوا معنى ندهد ؛ و قصد كردن به زمين نقل خاك را واجب است ، كه اللَّه گفت : فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً . گفته‌اند كه : طيّب آن زمين و آن خاكست كه نبات بيرون دهد ، هر چه نبات از آن نرويد طيّب نبود ، يدلّ عليه قوله تعالى : وَ الْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَباتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ . روى عمران بن حصين : انّ رسول اللَّه ( ص ) رأى رجلا معتزلا لم يصلّ مع القوم ، فقال : « يا فلان ! ما منعك انّ تصلّى مع القوم ؟ » فقال : يا رسول اللَّه اصابتنى جنابة و لا ماء . قال : « عليك بالصّعيد ، فانّه يكفيك » . قال : عمرانى : صلّيت خلف رسول اللَّه ( ص ) ، و كان فينا رجل جنب ، فأمره النّبيّ ( ص ) أن يتيمّم و يصلّى ، فلمّا وجد الماء امره النّبيّ ( ص )