رزق دهد در دنيا ، و مزد بزرگوار در آخرت ، و اگر كافر بود او را روزى دهد در دنيا ، و پاداش آن در آخرت نه . و به قال النّبيّ ( ص ) : « انّ اللَّه لا يظلم المؤمن حسنة ، يثاب عليها الرّزق فى الدّنيا ، و يجزى بها فى الآخرة ، و أمّا الكافر فيطعم بها فى الدّنيا ، فاذا كان يوم القيامة ، لم يكن له حسنة . « مثقال » مفعال من الثّقل ، اى ما كان وزنه وزن الذّرّة . خلاف است ميان علما كه ذرّه چيست . ابن عباس گفت : هى النّملة الصّغيرة ، آن مورچه كه از آن خردتر و كوچكتر مور نيست آن را ذرّه گويند . قومى گفتند : يكى از آن حشر هوا آن ساعت كه آفتاب به روزن درافتد ، آن ذرّه است . يحيى عمار گفت : يك دانه جو چهار ارز است ، و يك ارز چهار سمسمه است ، و يك سمسمه چهار خردل است ، و يك خردل چهار و رق نخاله است ، و يك و رق نخاله چهار ذرّه است . روى ابو سعيد الخدرى قال قال رسول اللَّه ( ص ) : « اذا خلص المؤمنون يوم القيامة من النّار و امنوا ، فما مجادلة احدكم صاحبه فى الحقّ يكون له فى الدّنيا بأشدّ مجادلة له من المؤمنين لربّهم فى اخوانهم الّذين ادخلوا النّار ، فيقولون : ربّنا اخواننا كانوا يصلّون معنا ، و يصومون معنا ، و يحجّون معنا ، فأدخلتهم النّار ! فيقول عزّ و جلّ : اذهبوا فاخرجوا من عرفتم « 1 » ، فيأتونهم و يعرفونهم بصورهم ، لا تاكل النّار صورهم ، فمنهم من اخذته النّار الى انصاف ساقيه ، و منهم من اخذته الى كعبيه ، فيخرجونهم ، فيقولون : ربّنا اخرجنا من امرتنا . ثمّ يقول اللَّه تعالى : اخرجوا من كان فى قلبه وزن دينار من الايمان ، ثم من كان فى قلبه وزن نصف دينار ، حتى يقول : من كان فى قلبه ذرة . قال ابو سعيد الخدرى : فمن لم يصدّق هذا فليقرأ :

--> ( 1 ) - در نسخ عرفتهم آمده است و قياسا تصحيح شد . 63