عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
493
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
أَمْوالِهِمْ » يعنى : و فضّلوا بما ساقوا اليهنّ من المهر و الانفاق عليهنّ . فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ - الغيب هاهنا الفرج ، و قيل يحفظن فروجهن اذا غاب ازواجهنّ . ميگويد : نيك زنان ايشانند كه خداى را فرمان بردارند ، و آن گه در غيبت شوى خويشتن ، خويش و سرّ خويش نگه دارند . بِما حَفِظَ اللَّهُ به آنچه اللَّه نگه داشت ، يعنى نكاح حلال ، ايشان تن خويش به آن نگه دارند . ابو جعفر در شواذّ خوانده : « بما حفظ اللَّه » بنصب ها ، يعنى ايشان خود را نگه ميدارند به آنچه اللَّه را نگاه ميدارد ، يعنى حدود و فرمان وى را ، و آن تقوى است . و اين هم چنان است كه مصطفى ( ص ) گفت فرا ابن عباس : « احفظ اللَّه يحفظك » ، خداى را نگهدار تا خدا ترا نگه دارد . يعنى ازو بترس ، و حدود وى را نگهدار ، تا او ترا نگاه دارد . پس حدود اينجا مقدّر است ، اى احفظ حدود اللَّه ، فحذف المضاف و أقام المضاف اليه مقامه . يدلّ عليه قوله : وَ الْحافِظُونَ لِحُدُودِ اللَّهِ . وَ اللَّاتِي تَخافُونَ نُشُوزَهُنَّ - اللّاتى جمع الّتى است ، و اللّائى و اللّاء و اللّواتى و اللّوات همچنين . وَ اللَّاتِي تَخافُونَ اى تعلمون نشوزهنّ . نشوز زن آنست كه عصيان نمايد شوهر خويش را ، و طاعت دارى نكند . چون امارات نشوز بر زن ظاهر گشت بر شوهر وى است كه نخست او را پند دهد ، و بخداى عزّ و جلّ بترساند ، و آنچه شرع او را فرموده از طاعت دارى شوهر بر وى خواند ، و با وى گويد : اتّقى اللَّه و ارجعى الى فراشى . اگر بوعظ مجرّد از عصيان باطاعت دارى نيايد هجرت بايد جست از وى ، هم در كلام و هم در جامه خواب . امّا هجرت در كلام بيش از سه روز روا نباشد ، كه مصطفى ( ص ) گفت : « لا يحلّ لمسلم أن يهجر اخاه فوق ثلاثة ايّام » . و هجرت در فراش آنست كه ابن عباس گفت : لا تضاجعها فى فراشك . پس اگر بهجرت كار بر نيايد ، زخم كردن رواست ، زخمى كه نه بر مقتل بود ، و نه بر روى ، و نه از جاى بخيزانند ، و به قال النّبيّ ( ص ) : « اتّقوا اللَّه فى النّساء فانّكم اخذتموهنّ بكتاب اللَّه ،