عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
233
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
يكديگر بوديد باسلام دوستان و برادران يكديگر گشتيد . قال رسول اللَّه ( ص ) : انّ حول العرش منابر من نور عليها قوم لباسهم نور و وجوههم نور ليسوا بأنبياء و لا شهداء ، يغبطهم الأنبياء و الشّهداء . فقالوا يا رسول اللَّه صفهم لنا . فقال : المتحابّون فى اللَّه ، و المتزاورون فى اللَّه . قوله : وَ كُنْتُمْ عَلى شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ - ميگويد : شما بر كنارهء دوزخ بوديد ، و ميان شما و ميان آتش بقيهء عمر مانده بود ، ربّ العالمين شما را دين اسلام كرامت كرد و از آتش باز رهانيد . كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ اى مثل البيان الّذى يتلى عليكم ، يبيّن اللَّه لكم آياته لعلّكم تهتدون . وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ الآية . . . - اين لام لام امر است ، ميگويد : ايدون بادا كه از شما گروهى با نيكى ميخوانند و امر معروف و نهى از منكر بپاى ميدارند . معروف و منكر همانست كه باختلاف عبارات گويند : حق و باطل ، صلاح و فساد ، نيك و بد . هر چند كه الفاظ مختلف است امّا بمعنى يكساناند . پارسى « معروف » و « عرف » نيكوكاريست و « عارفه » صنيعت برّ است . يقال فلان كثير العوارف . و معروف به آن معروف خوانند كه هر نفس او را شناسد و پذيرد و ستايد . و منكر ناميست هر مستنكر را ، و منكر ضد معروف است ، و نكر ضد عرف است . و اين امر معروف و نهى منكر قطبى است از اقطاب دين كه انبياء را به اين فرستادند ، و به اين دعوت كردند ، اگر مندرس شود شعاع دين باطل گردد . پس بر هر مسلمان واجب است و فريضه بجاى آوردن آن و بپاى داشتن آن . امّا فرض كفايت است ، كه اگر گروهى به آن قيام كنند كفايت بود ، و از ديگران بيفتد . اما اگر نكنند همه خلق بزهكار شوند . جاى ديگر امر معروف و نهى منكر در نماز و در زكات بست ، و دينداران را به آن موصوف كرد و بستود و گفت : الَّذِينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ آتَوُا الزَّكاةَ وَ أَمَرُوا