ازين جهت در آن سورة أُنْزِلَ إِلَيْنا گفت و درين سورة أُنْزِلَ عَلَيْنا . و معنى أُنْزِلَ عَلَيْهِ آنست كه بر منزّل عليه بود كه با ديگرى رساند . و أُنْزِلَ إِلَيْهِ بر منزّل عليه مخصوص و اليه نهاية الانزال . و على ذلك قال تعالى : أَ وَ لَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ يُتْلى عَلَيْهِمْ ؟ ، و قال : وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ ما نُزِّلَ إِلَيْهِمْ ، فخصّ هاهنا « بالى » لما كان مخصوصا بالذّكر الّذى هو بيان المنزّل . و قالوا : هذا كلام فى الاولى لا فى الوجوب . ديگر سؤال كرده‌اند كه اسماعيل و اسحاق و يعقوب را كتاب نبود ، چه معنى را گفت : وَ ما أُنْزِلَ عَلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ ؟ جواب آنست كه : كتاب ايشان كتاب ابراهيم ( ع ) است و منزّل بايشان صحف ابراهيم است ، كه ايشان در تحت شريعت ابراهيم ( ع ) بودند . پس بر سبيل توسّع اطلاق انزال بر ايشان روا بود . چنانك گويند : و ما انزل على محمد ( ص ) و المسلمين . ديگر سؤال كردند كه در آن آيت وَ ما أُوتِيَ النَّبِيُّونَ گفت ، و درين آيت وَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ ؟ جواب آنست كه : در آن آيت خطاب بر لفظ عموم است ، و حكم خطاب عموم بسط لفظ است نه ايجاز . و درين آيت خطاب خاصّ است . و حكم خطاب خاص ايجاز لفظ است . پس درين آيت ايجاز لفظ و اختصار سخن اولىتر بود . ديگر سؤال كردند كه چون اين خطاب مصطفى ( ص ) را خاصّ است پس چون به آخر آيت گفت : وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ و اين اخبارست از عموم ؟ و جواب آنست كه : اين به آن گفت تا تنبيهى باشد كه امّت مصطفى ( ص ) از وى جدا نه‌اند درين اعتقاد ، و مكروه نيست ايشان را كه با ديگرى رسانند و بر ديگرى خوانند ، چنان كه رسول رسانيد و پيغام گزارد . ديگر سؤال كنند كه وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ مؤمنان را چون تبجّح « 1 » است در ستايش خويشتن ، و اين بعرف و عادت مذموم است ؟ جواب آنست كه تبجح مذموم آن بود كه مردم از خويشتن آن نمايد كه به آن رفعت طلب كند و تطاول بر مردمان ، امّا چون بر سبيل

--> ( 1 ) التبجح : الفرح ، و بجحته فتبجح اى فرحته ففرح ( مجمع )