عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

103

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

عزّ و جلّ فيها بركة و خيرا . قوله : هُنالِكَ دَعا زَكَرِيَّا رَبَّهُ - هنالك - بلام و كاف ؛ هناك بكاف و بىلام ، و هنا بىلام و بىكاف هر سه بمعنى - ثمّ - است . عرب آن را بيشتر در موضع حين نهند . ميگويد : هم بر آن جاى و هم در آن هنگام كه زكريا ع ميوهء تازه ديد نه در هنگام خويش و دانست كه آن از قدرت فراخ خداوندست و نه از هنگام طبع ، طمع افتاد او را به فرزند ، و زن او عاقر بود كه نه زائيد . با خود گفت : كه او كه ميوه تواند آفريد بىهنگام ، فرزند تواند آورد از عاقر . در آن هنگام زكريا ع خداوند خويش را خواند - گفت : رَبِّ هَبْ لِي مِنْ لَدُنْكَ . . . لدّ ، و لدى و لدن هر سه بمعنى - عند است . ذُرِّيَّةً طَيِّبَةً - اى نسلا مباركا ، تقيا ، رضيا ، همانست كه جاى ديگر گفت : وَ اجْعَلْهُ رَبِّ رَضِيًّا إِنَّكَ سَمِيعُ الدُّعاءِ اى مجيب الدعاء . كقوله تعالى : إِنِّي آمَنْتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ اى فاجيبونى و كقولهم سمع اللَّه لمن حمده اى - اجاب . روى ان النبى ( ص ) قال : ايما رجل مات و ترك ذرّية طيبة اجرى اللَّه عليه مثل اجر عملهم لا ينقص من اجورهم شيئا . فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ حمزه و كسايى - فناديه - بياء خوانند بر تقديم فعل - و ملائكة هر چند كه جمع است ، اين جا جبرئيل خواهد . عرب روا دارند كسى را كه رئيس و مهتر قوم باشد كه از وى خبر بلفظ جمع باز دهند . چنانك رب العالمين گفت : الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ - در تفسير است كه به اين ناس ابو سفيان بن حرب خواهد بود . فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ وَ هُوَ قائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرابِ ميگويد : جبرئيل آواز داد زكريا ( ع ) را ، و او بر پاى بود ، نماز ميكرد در محراب . اين محراب مسجد بيت المقدس است .