وى را گواه كرده باشند و گواهى پنهان دارد فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ او آن كس است كه بزه‌مند است دل او وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ 283 و خداى به آنچه شما ميكنيد داناست . النوبة الثانية - قوله تعالى : وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ - ابو عمرو يعقوب تُرْجَعُونَ بفتح تا و كسر جيم خوانند ، معنى آنست كه بترسيد از روزى كه شما در آن روز با اللَّه گرديد . باقى تُرْجَعُونَ بضم تا و فتح جيم خوانند ، يعنى كه شما را در آن روز با اللَّه برند : ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ پس هر تنى را پاداش آنچه كرد در دنيا ، اگر نيكى كرد و اگر بدى ، اگر در صلاح كوشيد و اگر در فساد ، پاداش آن بتمامى بوى دهند وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ و از آن هيچ بنكاهند . انس مالك رض روايت كرد از مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم قال « ان اللَّه لا يظلم المؤمن حسنة يثاب عليها الرزق فى الدنيا و يجرى بها فى الآخرة ، و اما الكافر فيطعم بحسناته فى الدنيا ، حتى اذا افضى الى الآخرة لم تكن له حسنة يعطى بها خيرا » و روى ابن عباس قال - قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلم « ان اللَّه تعالى كتب الحسنات و السيئات ، من همّ بحسنة فلم يعملها كتبت له حسنة ، فان عملها كتبت عشرا الى سبعمائة الى اضعاف كثيرة و من هم بسيّئة فلم يعملها كتبت له حسنة ، فان عملها كتبت واحدة ، او محاها اللَّه عز و جل و لا يهلك على اللَّه تعالى الّا هالك » مفسران گفتند پسين آيت از آسمان اين آيت آمد ، جبرئيل گفت - ضعوها على رأس ثمانين . و مائتين من سورة البقرة - و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم بعد از آن هفت روز بزيست ، و گفته‌اند بيست و يك روز پس از آن بزيست ، و گفته‌اند هشتاد و يك روز . ابن عباس گفت - پسين آيات كه از آسمان فرو آمد اين بود و اوائل سورة المائدة الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ و مفسران را خلافست كه آخرتر كدام بود ، ابى كعب گفت آخرتر لَقَدْ جاءَكُمْ رَسُولٌ بود . براء عازب گفت « يسفتونك » بود ، سدى و ضحاك و جماعتى گفتند « وَ اتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ » بود . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى الآية . . . -