عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

727

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

مِنَ الْأَرْضِ الآية . . . - سبب نزول اين آيت آن بود كه - خداوندان كه زكات و صدقه ميدادند آن بترينه ميدادند ، ميوهء ناخوش و حبوب نا و نقود نبهره ، و آنچه بهينه بود خود بر ميداشتند ، رب العالمين در شأن ايشان اين آيت فرستاد ، و مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت « ان اللَّه قسّم بينكم اخلاقكم كما قسم بينكم ارزاقكم و ان اللَّه طيّب لا يقبل الّا طيّبا ، لا يكسب عبد مالا من حرام فتصدق منه فيقبل منه و لا ينفق منه فيبارك له فيه ، و لا يتركه خلف ظهره الا كان زاده الى النار ، و ان اللَّه لا يمحو السّيّئ بالسّيّئ و لكنه يمحو السّيّئ بالحسن ، و ان الخبيث لا يمحوه الخبيث . أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ مفسران گفتند - اين نفقت زكات مال تجارت است و مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ زكات خرما و انگور و انواع حبوب . فصل فى زكات اما زكات مال تجارت همچون زكات نقود است . مال تجارت به آخر سال قيمت كنند و ربع العشر از آن بيرون كنند ، هر بيست دينار زر خالص نيم دينار ، اگر بيست دينار تمام نبود زكات واجب نشود كه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت « ليس فيما دون عشرين مثقالا من الذهب شىء » و اگر بدرم قيمت كنند ، به دويست درم سيم خالص پنج درم واجب شود كه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت « اذا بلغ مال احدكم خمس اواق مائتى درهم ، ففيه خمسة دراهم » نصاب درم پنج اوقيه نهاد ، هر اوقيهء چهل درم باشد ، و درست آنست كه اعتبار نصاب در مال تجارت به آخر سال است نه به اول سال ، اگر در ابتداء سال بده دينار متاعى خرد به نيت تجارت ، ابتداء سال آن روز گيرد كه متاع خريد ، يك سال گذشت و قيمت آن به بيست دينار نرسيد بر وى زكات نيست ، و اگر به بيست دينار رسيد زكات واجب شود ، و اگر بيست دينار در ملك وى آيد و شش ماه با وى بود ، پس به آن متاعى خرد تجارت را ابتداء سال از آن گيرد كه آن قدر در ملك وى آمد ، پس چون شش ماه ديگر بگذرد و قيمت آن متاع بيفزايد بسى دينار شود ، زكات سى دينار واجب شود ، و اين ده دينار ربح كه زيادت آمد ، تبع اصل شود بوجوب زكات . همچون سخال كه تبع امهات است ، در زكات سائمه ، و اگر در آن متاع خريد و فروخت مىكند و به آخر سال با نقد شود و همان سى دينار بود ، بيست اصل و ده ربح ، اينجا دو قول است : بيك قول - ربح تبع