جميع المدركات تحت ادراكه ، و جميع الموجودات تحت فعله ، حتى لا يشدّ عن علمه مدرك و لا عن فعله مفعول ، و كل ذلك للَّه عز و جل ، فهو الحى المطلق ، و هو الحى الباقى جل جلاله و عزّ كبرياؤه . مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت « انت الحى الذى لا تموت و الجن و الانس يموتون » . ابو بكر كتانى پير حرم بود ، گفت - مصطفى را صلّى اللَّه عليه و آله و سلم در خواب ديدم ، گفتم يا رسول اللَّه دعائى در آموز مرا تا اللَّه تعالى دل من زنده دارد و نميراند ، گفت - هر روز چهل بار بگو يا حىّ يا قيوم يا لا إله الّا انت - و در دعاء رسول است « اى حىّ اى قيّوم » . الْقَيُّومُ - پاينده است ، يعنى در ذات و صفات پاينده ، نه حال گرد است نه حال گير نه روز گردست نه هنگام پذير ، نه نو صفت نه نو تدبير - قيّوم و قيّام - بمعنى يكسانست . عمر خطاب رض همه - قيّومها - در قرآن - قيّام - خواندست . مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم در ميانهء شب چون برخاستى تهجد را ، گفتى « اللهم لك الحمد ، انت نور السّماوات و الارض ، و لك الحمد انت قيّام السماوات و الارض » . و گفته‌اند - قيّوم - بمعنى قائم است اى - هو قائم على عباده بارزاقهم و آجالهم ، يربّى صغيرهم و يهرم كبيرهم ، و ينشئ سحابهم و يرسل رياعهم و ينزل غيثهم - كقوله عز و جل « أَ فَمَنْ هُوَ قائِمٌ عَلى كُلِّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ » . ابو امامه روايت كرد از مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم قال « ان اسم اللَّه الاعظم لفى سور من القرآن ثلاثا : - البقرة و آل عمران و طه » گفت نام اعظم درين سه سورة است . بزرگان دين گفتند اين دو نام است . يعنى : حىّ و قيّوم كه در هر سه سورة موجود است . لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ - خفته كه چشم و دل وى فرا خواب شود نائم است ، و چون چشم بى دل فرا خواب شود و سنان است ، رب العالمين از هر دو پاك است و منزّه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم كه بخفتى ، خواب وى تا حد سنة بودى بيش نه كه گفته است ، « تنام عيناى و لا ينام قلبى » و مصطفى را پرسيدند كه بهشتيان خواب كنند يا نه ؟ گفت نه ! كه خواب شه مرگ است و بهشتيان هرگز نميرند . و ابو هريره گفت شنيدم از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و سلم حكايت مىكرد از موسى ع گفت - در دلش افتاد روزى كه « هل ينام اللَّه » قال « فارسل سبحانه اليه ملكا فارقه ملشا و اعطاه قارورتين ثلاثا فى كل يد قارورة و امره ان يتحفظ