سرايهاى خويش بيرون كردند و از خان و مان و پسران جدا كردند ؟ رب العالمين گفت : فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ تَوَلَّوْا إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ - چون بر ايشان نوشتند قتال كه خود مىخواستند ، بجاى نياوردند و بر گشتند مگر اندكى ، و آن اندك آنست كه گفت فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلَّا قَلِيلًا مِنْهُمْ . مقاتل گفت - كتب - در قرآن بر چهار وجه است : يكى بمعنى فرض چنانك اينجا گفت : فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ اى فرض ، و هم درين سورة گفت كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ اى فرض . وجه دوم بمعنى قضيت است چنانك در سورة آل عمران گفت لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ اى قضى عليهم ، و در سورة التوبة گفت ، لَنْ يُصِيبَنا إِلَّا ما كَتَبَ اللَّهُ لَنا اى ما قضى اللَّه لنا . و در سورة الحج گفت كُتِبَ عَلَيْهِ أَنَّهُ مَنْ تَوَلَّاهُ اى قضى عليه . و در سورة المجادلة گفت كَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ اى قضى اللَّه . وجه سوم بمعنى امر است ، چنانك ادْخُلُوا الْأَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِي كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ اى - اللَّه امركم . وجه چهارم بمعنى جعل است ، كقوله كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ ، اى جعل ، و كقوله فَسَأَكْتُبُها لِلَّذِينَ يَتَّقُونَ اى فسأجعلها . پس اشمويل پيغامبر ايشان را گفت اللَّه شما را طالوت بن قيس بپادشاهى برانگيخت . و ذلك قوله : وَ قالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طالُوتَ مَلِكاً - طالوت مردى بود از فرزندان يعقوب از سبط ابن يامين خروانى كردى و آب فروشى ، چنين آورده‌اند كه - كان ايّابا - و ايّاب آب فروش بود ، و در سبط ابن يامين نه نبوت بود و نه ملك ، كه در فرزندان يعقوب نبوت در سبط لاوى بود و لاوى جدّ موسى بود ، و ملك در سبط يهودا بود ، و داود از سبط وى بود ، و طالوت نه ازين بود نه از آن قالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنا - ايشان گفتند ، طالوت را بر ما پادشاهى چون بود ؟ كه او مردى درويش است ، مال ندارد و نيز نه از سبط نبوت است ، نه از سبط ملك - اشمويل گفت شما چه پنداريد ؟ كه آنچه اللَّه داند شما ندانيد ، خداى وى را بر شما برگزيد و وى را فزونى داد در علم و هم در جسم ، عالم وقت خويش بود