عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

651

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

الآية . . . - شما چون ايشان مباشيد كه از مرگ مىبگريختند ، جنگ كنيد با دشمن دين و در راه خدا بكوشيد ، و در قتال دشمن از بيم مرگ به مگريزيد ، كه گريختن از مرگ شما را سود ندارد ، چنانك آن قوم را سود نداشت ، « قُلْ لَنْ يَنْفَعَكُمُ الْفِرارُ إِنْ فَرَرْتُمْ مِنَ الْمَوْتِ . » آورده‌اند كه سليمان صلّى اللَّه عليه و آله و سلم روزى نشسته بود و نديمى با وى ، ملك الموت در آمد و تيز در روى آن نديم مىنگريست ، پس چون بيرون شد آن نديم از سليمان پرسيد كه اين چه كس بود كه چنين تيز در من مىنگرست ؟ سليمان گفت - ملك الموت بود ، نديم بترسيد ، از وى درخواست كه باد را فرمايد تا وى را به زمين هندوستان برد سليمان باد را فرمان داد تا وى را به زمين هندوستان برد ، پس هم در ساعة ملك الموت باز آمد ، سليمان از وى پرسيد كه آن تيز نگرستن تو در آن نديم ما چه بود ؟ گفت عجب آمد مرا كه فرموده بودند تا جان وى همين ساعة در زمين هندوستان قبض كنم ، و مسافتى عظيم ميديدم ميان اين مرد و ميان آن زمين ، پس تعجب ميكردم تا خود چون بود اين حال ؟ و چنين افتاد كه ديدى ! وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ الآية . . . - بدانيد كه اللَّه شنواست و دانا ، در شنوايى يكتا و در دانايى بىهمتا ، اگرش بخوانى شنود دعاء تو ، و رنه خوانى داند حال تو . يحكى عن بعضهم انه قال - كنت جائعا فقلت لبعض معارفي انى جائع ، فلم يفتح لى من قبله شيء ، فمضيت فوجدت درهما ملقى فى الطريق ، فرفعته فاذا هو مكتوب عليه ، أما كان اللَّه عالما بجوعك حتى قلت آنى جائع ؟ النوبة الثالثة - قوله تعالى : حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ الآية . . . - به زبان اشارت محافظت اندر نماز آنست كه چون بنده به حضرت نماز در آيد ، بهيبت درآيد ، و چون بيرون شود بتعظيم بيرون شود ، و تا در نماز باشد به نعت ادب بود ، تن بر ظاهر خدمت داشته و دل در حقائق وصلت بسته ، و سر با روح مناجات آرام گرفته ، المصلى يناجى ربه . بو بكر شبلى رحمة اللَّه گفت - اگر مرا مخير كنند ميان آنك در نماز شوم يا در بهشت شوم ، آن بهشت برين نماز اختيار نكنم ، كه آن بهشت اگر چند ناز و نعمت است ، اين نماز راز ولى نعمت است ، آن نزهت گاه آب و گل است و اين تماشاگاه جان و دل است ، آن مرغ بريان است