عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
645
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
اركان نماز كه بعضى از آن مكرر مىشود يازدهاند : - اول نيت است ، و نيت قصد دل است . و فرض نيت آنست كه بدل بگويد مقارن تكبير - أؤدّي - صلاة الظهر فريضة اللَّه عز و جل - و گفتهاند آن مقدار بس بود كه داند كه كدام نماز همى گزارد ، و اگر پرسند بى انديشه جواب تواند داد . اما نافله اگر از رواتب باشد يا وتر ، لا بد به نيت تعيين كند و اگر تطوع باشد بيرون از رواتب نيت نماز كردن كفايت بود . و مقتدى را لا بد نيت اقتدا به امام بايد كرد صحبت جماعت را و امام نيت امامت بيارد تحصيل تصليت جماعة را . ركن دوم - تكبير احرام - است و فرض آن مقدارست كه گويد - اللَّه اكبر . ركن سوم - قيام - است به قدر سورة فاتحه . ركن چهارم قراءة فاتحه است ركن پنجم - ركوع - است پشت خم دادن چندانك دست به زانو رسد ركن ششم - سجود - است چندانك پيشانى بى حجاب بر سجودگاه نهد با دو دست و دو زانو و دو قدم . ركن هفتم - طمأنينه - است بيارميدن در اين اركان . هشتم - نشستن - است در تشهد آخر . ركن نهم - التحيات - خواندن در آن فرض است كه التحيات للَّه تا به آخر و اين سه كلمات ديگر - المباركات الصلوات الطيبات - از جملهء سنن نماز است نه از جملهء فرائض . ركن دهم - درود - است بر رسول ع در تشهد آخر ، و مقدار فرض آنست كه گويد اللهم صل على محمد و آل محمد صلّى اللَّه عليه و آله و سلم - ركن يازدهم - سلام دادن - است و مقدار فرض آنست كه گويد السلام عليكم . هر چه ازين يازده بيرون است ، از جملهء سنن نمازست . و هيأت و آداب آن اگر بجاى آرد ، نماز وى بصفت كمال بود ، و اگر چيزى از آن بگذارد ، بر وى سجود سهو نيست ، مگر در چهار سنت ، كه اين چهار بسجود سهو جبر كنند : يكى نشستن در تشهد اول ، ديگر التحيات خواندن در آن ، سوم درود دادن بر رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلم در آن ، چهارم قنوت ، اگر ازين چهار سنت يكى بگذارد يا همه بگذارد سجود سهو بجاى آن بيستد . و بعضى علماء حصر جمله اركان نماز كردهاند و سنن آن بر شمردهاند ، گفتهاند چهارده ركن است و سى و پنج سنت ، و شرح اين از كتب فقه طلب بايد كرد كه اينجا بيش ازين احتمال نكند . و بدان كه نماز كردن باذان و اقامت به اين ترتيب كه شرع فرموده خاصيت اين امّت است ، به حكم آن خبر كه مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم گفت : اعطيتم ما لم يعط احد من الامم ، ان اللَّه جعل قربانكم الاستغفار و جعل صلوتكم الخمس بالاذان و الاقامة ، و لم تصلها امة قبلكم فحافظوا على صلوتكم ، و اىّ عبد صلى صلاة الفريضة ثم استغفر اللَّه عشر مرات ، لم يقم من مقامه