عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

646

كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )

حتى يغفر له ذنوبه و لو كانت مثل رمل عالج و جبال تهامة » حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى - علما را خلاف است كه صلاة وسطى كدامست . بعضى گفتند نماز بامداد است ، بعضى گفتند نماز پيشين است . و درست‌تر آنست ، كه نماز ديگر است ، از بهر آن كه دو نماز روز از يك سوى دارد ، يكى در تاريكى و يكى در روشنايى ، و دو نماز است از يك - وى يكى در روشنايى و يكى در تاريكى روز احزاب نماز ديگر از رسول خدا فائت شد از وقت ، كافران را گفت « ملأ اللَّه قلوبهم و قبورهم و بيوتهم نارا شغلونا عن صلاة الوسطى » و درست است از مصطفى كه گفت روز ميغ تعجيل كنيد به نماز ديگر ، كه هر كس كه هنگام وقت نماز ديگر ازو فائت شد ، همچنانست كه وى را بى كس و بى چيز كردند « كانما وتر اهله و ماله » سليمان پيغامبر كه اسبان را كشت ، هم بر رنج آن كشت كه او را مشغول كرده بودند از اول وقت نماز ديگر . و يوشع بن نون در غزائى مشغول بود فتح نزديك آمد ، وقت نماز ديگر تنگ در آمد ، دعا كرد اللَّه تعالى خورشيد به روى نگه داشت بر جاى ، تا وى بر دشمن دست يافت و نماز ديگر كرد . و گفته‌اند كه نماز ديگر از بهر آن - عصر - خوانند از تنگى كه آنست و از كراهت كه در تأخير است . و مرد را كه سوگند دهند بايمان مغلظه در شرع ، بعد از نماز ديگر دهند ، و ذلك فى قوله تعالى تَحْبِسُونَهُما مِنْ بَعْدِ الصَّلاةِ فَيُقْسِمانِ بِاللَّهِ . و تخصيص نماز ديگر بمحافظه نه از آن است كه در نمازهاى ديگر تضييع رواست ، لكن فضل و شرف نماز ديگر را گفت بر همه نمازها ، مثال اين آنست كه ماه‌هاى حرام را گفت فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ گفت - ماهها دوازده است : چهار از آن ماه حرام است نگر تا ظلم نكنيد بر خويشتن درين ماه‌هاى حرام يعنى كه ظلم بر خويشتن در همه ماهها صعب است و در اين ماه‌هاى حرام صعب‌تر ، از آنك حرمت و شرف اين ماه حرام بيش است از آن ماه‌هاى ديگر ، همچنين تضييع نمازها صعب است ، اما تضييع نماز ديگر صعب تر از آن ، كه رقم تخصيص دارد و نشان تفضيل . قومى گفتند كه اين - صلاة وسطى - نماز پنج گانه است در ميان پنج ركن مسلمانى . و اين قول بعيد است و اختيار آنست كه از پيش رفت . و ذكر صلاة وسطى رد است بر كوفيان ، كه فرائض نماز بشش برده‌اند و وتر در آن گرفته ، و اگر چنان بودى صلاة وسطى متصور نبودى و اين بر كس پوشيده نشود . و قول النبى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم