عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
621
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
و ايشان را نرنجاند ، بلكه رنج ايشان را احتمال كند ، و بر محال گفتن و ناسپاسى ايشان صبر كند ، كه ايشان را از ضعف و عورت آفريدهاند ، و هيچ كس از زنان چنان احتمال نكردى كه رسول خدا ، تا آن حد كه زنى دست بر سينه وى زد بخشم ، مادر آن زن با وى درشتى كرد ، رسول خدا گفت : بگذار كه ايشان بيشتر ازين كنند و من فرو گذارم . عمر خطاب با درشتى وى در كارها ميگويد : - مرد بايد كه با اهل خويش چنان زيد كه با كودكان ، و با درجهء عقل ايشان آيد ، و با ايشان مزاح و طيبت كند ، و گرفته نباشد اما مزاح و طيبت به آن حد نرساند كه هيبت و سياست مرد بجملگى بيفتد ، و مسخّر ايشان شود ، كه رب العزّة گفت : الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ - پس بايد كه مرد مستولى باشد بر زن نه زن بر مرد . و در خبر است كه « تعس عبد الزوجة » نگونسارست آن مرد كه بندهء زنست ، و از حقوق زنان آنست - كه مرد نفقه كند بر ايشان بمعروف ، نه تنگ فرا گيرد و نه اسراف كند ، و اعتقاد كند كه ثواب آن نفقه بيشتر از ثواب صدقه است . مصطفى گفت : يك دينار كه مردى در عزا هزينه كند ، و يك دينار كه بندهء را بدان آزاد كند ، و يك دينار كه بدرويشى دهد ، و يك دينار كه بر عيال خود نفقه كند ، فاضلتر و نيكوتر و در ثواب تمامتر آنست كه بر عيال خود نفقه كرد . و مرد بايد كه با اهل خويش طعام با هم خورد ، كه در اثر مىآيد كه خداى و فريشتگان درود دهند بر اهل بيتى كه طعام بهم خورند و تمامتر شفقتى آنست كه آنچه بر عيال نفقة كند از حلال بدست آرد ، كه هيچ جنايت و جفا صعب تر از آن نيست كه ايشان را به حرام پرورد ، و آنچه داند كه زنان را به كار بايد از علم دين در كار نماز و طهارت و حيض ايشان را در آموزد ، و اگر در آن تقصير كند مرد عاصى شود ، كه اللَّه گفت : قُوا أَنْفُسَكُمْ وَ أَهْلِيكُمْ ناراً و اگر دو زن دارد يا بيشتر ميان ايشان راستى كند در عطا و در نواخت ، و به آنچه در اختيار وى آيد ، كه در خبر است : « من كانت له امرأتان فمال الى احداهما جاء يوم القيمة و شقّه مائل » و در جمله حقوق زنان بر مردان آنست : - كه زن معاذ پرسيد از مصطفى صلّى اللَّه عليه و آله و سلم ، گفت - يا رسول اللَّه ما حق الزوجة على زوجها ؟ قال ان لا يضرب وجهها ، و لا يقبحها ، و ان يطعمها