بو عمر و عاصم است ، و بفتح تا قراءت باقى ، و در معنى متقارب اند و متداخل ، لان الامور كلها ترجع الى اللَّه ، اذا رجعها اللَّه اى امرها بالرجوع اليه . بعضى مفسران گفتند در معنى تُرْجَعُ الْأُمُورُ كه اين تصرف بندگانست و ملكت ايشان در اموال و اسباب دنيا ، و نفاذ فرمان بعضى بر بعضى در قيامت ، آن همه باطل گردد ، و فرمان و حكم جز خداى را عز و جل بر خلق نبود ، چنانك گفت - وَ الْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ و گفته‌اند امور اينجا ارواح است ، كه جاى ديگر روح را « امر » نام كرد : قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي باز نمود كه روحها همه بوى باز گردد ، چنانك جاى ديگر گفت اللَّهُ يَتَوَفَّى - الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها و قال تعالى كَما بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ . قوله تعالى : سَلْ بَنِي إِسْرائِيلَ الآية . . . - بنى اسرائيل اينجايگه مؤمنان و گرويدگان اهل توراتند ، و گفته‌اند كه جهودان مدينه‌اند ، كه ميگويد بپرس ازيشان يعنى بر سبيل تنبيه و تقريع ، كه چند داديم پدران ايشان را ، و گذشتگان ايشان را ، ازين نشانهاى روشن ، و پيغامهاى نيكو ، و معجزات پيدا ، و كرامتهاى آشكارا ، چون عصا ، و يد بيضا ، و شكافت دريا ، و رهانيدن ايشان از كيد اعدا ، و از آن پس در تيه منّ و سلوى . وَ مَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ الآية . . . - و هر كه كتاب خداى بگرداند ، و در آن تغيير و تبديل آرد ، و آن نعمت كه اللَّه تعالى بر ايشان ريخت و در كتاب بايشان داد در كار محمد و بيان نعت وى بپوشد ، و در باطل بكوشد فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ بدرستى كه خداى سخت عقوبت است ، عذاب كند اين پوشندهء نعمت را ، و جدا كننده كلمت را ، و گفته‌اند كه نعمت ايدر مصطفى است ، ميگويد - هر كه اين نعمت - كه محمد است بدل كند ، پس از آنك بوى آمد ، كه استوار بايد گرفت نااستوار گيرد و تصديق بتكذيب بدل كند ، خداى او را عقوبت كند و سخت گيرد . زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا الْحَياةُ الدُّنْيا الآية . . . - جاى ديگر ازين گشاده‌تر گفت : وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ - شيطان بر ايشان آراست و به چشم ايشان