ديگر روزه دارد تا تمامى ده روز باشد . اينست كه گفت تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ - اين عشرة كامله بسطى است ، در سخن مانند تأكيد هر چند كه از آن بى نيازيست ، چنانك جاى ديگر گفت « وَ لا تَخُطُّهُ بِيَمِينِكَ » و نبشتن خود بدست راست بود ، و كذلك قوله ذلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِأَفْواهِكُمْ و سخن خود بدهن بود ، و قال تعالى يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً و خوردن در شكم بود . آن گه بيان كرد كه اين حكم نه هر كسى راست ، كه قومى را مخصوص است : يعنى ايشان كه نه مكيان باشند ، و نه ايشان كه از مكه فرود از مسافت قطع نشينند ، بلكه غريبانراست از اهل آفاق كه آنجا فرود آيند . ثمّ حذرهم شدة عذابه لو ضيّعوا ما امرهم و تركوا ما فرض عليهم - فقال سبحانه : وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ . الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُوماتٌ الآية . . . اى - وقت الحج اشهر معروفات ، ميگويد وقت حج ماههايى است معروف ، و آن شوال است و ذو القعده و نه روز از ذى الحجه - و شب نحر تا بوقت بام ، اين مذهب شافعى است ، و بمذهب بو حنيفه ده روز است از ذو الحجة كه روز نحر در شمار آرد ، و بمذهب مالك ماه ذى الحجة تا به آخر از اشهر الحج است ، و هر كه بيرون ازين روزگار احرام گيرد آن احرام عمره را باشد نه حج را بمذهب شافعى و احمد و اسحاق و اوزاعى ، و بمذهب مالك و بو حنيفه به حج منعقد شود ، اما مكروه دارند . فَمَنْ فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ - فرض در قرآن بر چهار وجه است : بمعنى - بيان - چنانك اللَّه گفت : قَدْ فَرَضَ اللَّهُ لَكُمْ تَحِلَّةَ أَيْمانِكُمْ يعنى - قد بين لكم كفارة ايمانكم ، جاى ديگر گفت - سُورَةٌ أَنْزَلْناها وَ فَرَضْناها يعنى و بينّاها . وجه دوم فرض بمعنى - احلّ - و ذلك فى قوله : ما كانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيما فَرَضَ اللَّهُ لَهُ اى احلّ اللَّه له . وجه سيم فرض بمعنى - انزل - و ذلك فى قوله : إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ اى انزله . وجه چهارم فرض بمعنى اوجب - و ذلك فى قوله : فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ اى اوجبتم على انفسكم ، جاى ديگر گفت : قَدْ عَلِمْنا ما فَرَضْنا