وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ الآية . . . النون فيه للتأكيد ، و اللام جواب قسم محذوف على تقدير - و اللَّه لنبلونّكم - اى لنعاملنّكم معاملة المختبر ، گفت با شما آن معاملت كنيم كه كسى كه آزمايش كند بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ على تقدير ، شافعى گفت - اين خوف بيم دشمن است در غزا ، و اين گرسنگى روزهء ماه رمضان است و اين كاست از مال زكات صامت ، و اين كاست از تن آزاد كردن بردگان ، و اين كاست از ميوه صدقه خرما و انگور - و گفته‌اند كه جوع آن قحط است كه اهل مكه را هفت سال رسيده بود . وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ آن بود كه مال و نعمت از دست ايشان بشد . وَ الْأَنْفُسِ بيمارى و پيرى و مرگ است . وَ الثَّمَراتِ مرگ فرزندان كه فرزند را ثمرهء دل خوانند - ذلك فى قوله صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم « اذا مات ولد العبد قال اللَّه لملائكته - أ قبضتم ولد عبدى ؟ فيقولون نعم . فيقول - أ قبضتم ثمرة فؤاده ؟ فيقولون نعم - فيقول ما ذا قال عبدى ؟ فيقولون حمدك و استرجع فيقول - ابنوا لعبدى بيتا فى الجنة و سمّوه بيت الحمد . و ابتلاء ايشان به اين چند چيز از بهر آن بود كه تا چون پسينيان شنوند زودتر به پذيرفتن دين و اتباع صحابه درآيند ، كه گويند اگر نه اين دين حق بودى و حجت آن روشن ايشان برين بلاها و مصيبتها با اين دين صبر نكردندى ، پس آن ايشان را چون برهانى باشد ، بدين حق در آيند و اتباع صحابه كنند . آن گه مصطفى را گفت - وَ بَشِّرِ الصَّابِرِينَ الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا . . . اى مهتر ! اين شكيبايان را بر آن مصيبتها و محنتها بشارت ده ، آنان كه چون مصيبتى بايشان رسد گويند : - إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ - انّا للَّه - اى نحن و اموالنا للَّه عبيدا و ملكا ، يفعل فيها ما يشاء وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ - اى مقرون بالبعث بعد الموت فاللّه تعالى قادر عليه . انّا للَّه - اقرار است ببعث و نشور و ثواب و عقاب ، كه اللَّه به آن قادر است و آن را توانا و به آن دانا . قال النبى - « من استرجع عند المصيبة جبّر اللَّه مصيبته و احسن عقباه و جعل له خلفا صالحا يرضاه » و قال - ما من مسلم و لا مسلمة يصاب بمصيبة فذكر