عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
349
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
به كار آيد ، اما آنچه خشك شده باشد از درخت و گياه روا باشد بر كندن آن و منفعت گرفتن از آن ، يا خود رست نباشد كه آدمى كشته بود و پرورده يا جنس آن باشد كه آدميان بكارند ، و پرورند ، اين حرام نباشد اگر چه خود رسته بود . و مثال اين حيوان است - حيوان اهلى چون گاو و گوسپند و شتر اندر حرم و احرام شايد گشت ، باز حيوان وحشى صيد باشد و اندر حرم و احرام نشايد كشت ، و درخت هم برين مثال باشد و آنچه حرام باشد از درخت و گياه چون بر كنند ضمان واجب آيد ، و ضمان چنان باشد كه قيمت كنند پس اگر خواهد به قيمت وى طعام خرد و بدرويشان دهد ، درويشى را نيم صاع ، و اگر خواهد قربانى خرد و اندر حرم قربان كند ، و اصل اين تحريم آن خبرست كه مصطفى ع گفت روز فتح مكه - « يا ايّها النّاس ، انّ اللَّه سبحانه و تعالى حرّم مكة يوم خلق السماوات و الارض فهى حرام الى يوم القيمة ، لا يحلّ لامرئ يؤمن باللّه و اليوم الآخر ان يسفك فيها دما ، او يعضد بها شجرا ، و انّها لا تحلّ لاحد بعدى ، و لا تحل لى الى هذه الساعة غضبا على اهلها ، ألا و هى قد رجعت على حالها بالامس ألا ليبلغ الشاهد الغائب فمن قال ان رسول اللَّه قد قتل بها - فقولوا ان اللَّه تعالى قد احلّها لرسول اللَّه و لم يحلّها لك » به حكم اين خبر اندر اصل آفرينش اين موضوع حرم محترم بودست : و بعضى گفتهاند بروزگار ابراهيم خليل ع حرم پيدا شدست بدعاء وى ، و بعضى گفتند خانهء كعبه اندر اول ياقوتى روشن بود از بهر آدم از بهشت آورده ، چنانك از جوانب روشنايى آن خانه بتافته است حرم گشتست . و گفتهاند چون آدم ع اندر فناء كعبه بنشستى ، فريشتگان بر جوانب وى به خدمت بامر خداى عز و جل بيستادندى و موضع ايستادن ايشان حد حرم بود . اما در مقدار حرم و بيان حد وى اختلافست ميان علما - ائمه حديث گفتند - حدّ حرم از راه مدينه بر سه ميل است و از راه عراق هفت ميل ، و از راه جعرانه نه ميل ، و از راه طائف هفت ميل ، و از راه جده ده ميل . و از امام جعفر ( ع ) روايت كردند كه مقدار حرم از سوى مشرق شش ميل است و از جانب ديگر دوازده ، و از جانب سديگر هشتده ميل ، و از جانب چهارم بيست و چهار ميل ، هر چه اندر ضمن اين مواضع است حرم است ، و به حكم شرع محترم است ، و جاى امن