عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
289
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
شما مىبينم ، هر چند كه مىنگرم در آن مرا بصيرت و روشنايى در كار محمد ميافزايد ، پس روزى عمر خطاب سوگند برايشان نهاد بآفريدگار و بكتاب ايشان تورية ، كه راست گوئيد . هيچ ميدانيد كه محمد رسول حق است ؟ ايشان گفتند : - اكنون كه سوگند بر نهادى راست گوئيم ، مىدانيم كه محمد رسول حق است ، هيچ شك مىنيفتد ما را در صدق رسالت وى . عمر گفت فاذا هلكتم - پس شما از هالكانيد كه ميدانيد صدق وى و مىنگرويد و برسالت وى ايمان مىنياريد . پس عمر گفت - ما يمنعكم من اتباعه ؟ آخر چيست آنك شما را مىباز دارد از اتباع وى . ايشان گفتند - صاحب وى جبريل است و جبريل ما را دشمن است ، محمد را بر سر ما ميدارد ، و پدران ما را عذاب و صواعق رسانيد ، و جبريل خود همه بكشتن و جنگ و عداوت آيد ، دوست ما ميكائيل است خازن رحمت و باران و نبات و نعمت ، همه بشادى و فراخى و آسانى آيد ، اگر صاحب محمد ميكائيل بودى ما بوى ايمان آورد مانى . عمر گفت - خبر كنيد مرا از منزلت جبريل و ميكائيل بنزديك خداوند عز و جل ؟ ايشان گفتند - « جبريل عن يمينه و ميكائيل عن يساره و ميكائيل عدوّ لجبريل . » عمر گفت - اكنون كه ايشان را در حضرت عزت اين چنين منزلت و قربت است چگونه يكديگر را دشمن باشند ؟ يا چون شما را دشمن باشند ؟ اشهد ان من كان عدوا لجبريل فانّه عدو لميكائيل و من كان عدوا لميكائيل فهو عدوّ لجبريل ، و من كان عدوا لهما فان اللَّه عدو له . عمر اين سخن بگفت و پيش مصطفى ع آمد تا آنچه رفت باز گويد . رب العالمين پيش از آمدن عمر بر وفق قول عمر آيت فرستاد : - قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلى قَلْبِكَ اين آيت از روى معنى اشكالى دارد ، و مقصود ذم جهودانست ، ميگويد چونست كه وى را دشمن ميگيرند و او نزديك ما بجايى است كه وحى پاك بدل پيغامبر بواسطهء وى مى فرستيم . معنى ديگر گفتهاند - جبريل را دشمناند بسبب آنك وحى مىآرد و نه او وحى از ذات خويش بمراد خويش مىآرد تا با وى دشمنى گيرند او بندهء مأمور است ، بفرمان خالق پيغام مىآرد بر دل تو كه سيّدى ، فذلك قوله - وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ . سديگر معنى گفتهاند كه اين ردّ جهودانست به آنچه گفتند -