عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
182
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى - و گفتيد اى موسى لَنْ نُؤْمِنَ لَكَ استوار نداريم ترا و نگرويم ، حَتَّى نَرَى اللَّهَ جَهْرَةً تا اللَّه را به بينيم آشكارا ، فَأَخَذَتْكُمُ الصَّاعِقَةُ پس بگرفت شما را زلزله ببانگ جبرئيل وَ أَنْتُمْ تَنْظُرُونَ چشمهاتان گشاده نگران از فزع . ثُمَّ بَعَثْناكُمْ - پس آن گه برانگيختيم و زنده كرديم شما را ، مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ از پس مردگى شما لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ آن را كرديم تا از من سپاس داريد و آزادى كنيد . النوبة الثانية - قوله تعالى : - وَ إِذْ نَجَّيْناكُمْ اذ - ابتداء سخن را و در گرفتن قصّه را گفت و در قرآن فراوانست ازين - اذ - و بقول بعضى علما آن را حكمى نيست . ميگويد شما را رهانيديم و پدران ايشان را رهانيده بود و سپاس بر فرزندان نهاد كه حصول فرزندان ببقاء پدران بود . مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ - آل فرعون گفت و فرعون در آن داخل يعنى شما را از فرعون و كسان وى برهانيديم و كسان وى قبطيان بودند كه فرعون را كار ميساختند و بنى اسرائيل را سخره مىگرفتند . فرعون به قوت ايشان بنى اسرائيل را مىرنجانيد و فرعون نامى است ملوك عمالقه را چنان كه ملك روم را قيصر گويند و ملك پارس را كسرى گويند همچنين ملك مصر را از عمالقه فرعون ميگفتند . و نام فرعون موسى ، وليد بن مصعب بن ريان بن ثروان بود ، كنيت وى ابو العباس قبطى ، و اقداح عباسى كه مقامران دارند بوى باز خوانند . اما فرعون ابراهيم كه بروزگار خليل بود او را نمرود بن كنعان ميگفتند نام وى سنان بود و كنيت وى ابو مالك . يَسُومُونَكُمْ سُوءَ الْعَذابِ - ميگويد شما را مىرنجانيدند و عذاب بد مىرسانيدند دربار بر نهادن و كار فرمودن و مزد بندادن . ابن اسحاق گفت هر فرقتى را ازيشان كارى پديد كرد قومى را بنا و عمارت ، قومى را حراثت و زراعت ، قومى چون