اولى آن منافقان را پاك مىكند زيرا پرده از كار ايشان برداشته نشد بر خلاف حكم كه در دوره ى رسول و دو خليفه ى نخست پرده از كارش برداشتند تا برادرزاده اش خواست او را از آن رسوائى برهاند و بدان گونه گوئى يك دسته گياه خشك و تر آميخته را ميان مشتى مرغكان پياپى آينده بيافزود و كينه‌هاى به خاك سپرده شده را به در آورد و نمايان ساخت و آن چه را مىرفت فراموش شود به يادها آورد . وانگهى گيرم كه مصاحبت با پيغمبر ، بيمارىهاى جان و امراض دل را از ميان مىبرد ولى آيا دردهاى جسمانى را هم نابود مىكند ؟ در كتابهاى طب نديده‌ايم كه چنين اعجازى را براى آن ياد كرده و آن را از جمله دواهائى شمرده باشند كه براى دردى از دردها سودمند است - و از جمله براى آن بيمارى سخت و درمان ناپذير كه ابن حجر پنداشته است صرفا به خاطر مسلمان و صحابى بودن حكم نبايد در وى راه يابد و جايز دانسته است كه ابتلاى او به اين بيمارى ، پيش از پيوستنش به مسلمانان باشد ! كه زنده باد اين طب نوظهور ! بسيار ممكن مىنمايد كه اين بيمارى سخت و درمان ناپذير از علل رانده شدن آن مرد از مدينه بوده و پيامبر نخواسته است كه ميان ياران او و در پايگاه پيامآورىاش فردى رسوا مانند او باشد . گفتگو را كه با يكديگر به اين جا رسانديم و حكم و ارج او را كه در ادوار زندگىاش - چه در دوره ى مسلمانى و چه در دورهء جاهليت - شناختيم اينك اشعارى را بخوان كه سالم بن وابصه براى تقرب به معاوية بن مروان بن حكم سروده و گفته : « هنگامى كه يك روز امويان به افتخار كردن پردازند قريش خاموش مىماند و گويد آنان اندكان فضل و بخشش و چون گفته شود : بهترينتان را بياوريد همه همداستان شوند كه بهترين همه ى مردم حكم است مگر نه شما زادگان مروان ، باران كشور مائيد - و آن هم هنگامى كه سال قحطى از پر شدن مشگها جلوگيرى مىكند - » سبحان اللَّه ! چه خواهد بود ارزش آدميانى كه بهترينشان حكم باشد و چه