در پيرامون اين كار ، گرايشها و لافها و خواسته‌ها و چشمداشتها پراكنده است و تازه با دگرگونى نگرشها و زد و خورد برداشتها و باورها در ارزيابى سرمايه‌هاى روانى مردان و منشهاى برجسته ، و با فراوانى دسته‌ها و گروه‌ها و تيره‌ها و توده هائى كه با بدخوئى ناسازگارى مىنمايند و آن هم با كشمكشهائى كه ميان آدم زادگان بيچاره - از نخستين روز پيدايش - پخش و پراكنده بوده و ريشهء آن را در زمينه‌هاى وابسته به چند دستگىها و گروه گروه و تيره تيره شدنها بايد جست . اين گزينش از همان آغاز همراه بوده است با نگاه‌هاى پر از خشم ، زخم و سيلى زدن به يكديگر و بگو مگو و فرياد و دشمنى ؛ تا گريبان جامه‌ها چاك خورد و نوش جاى خود را به نيش داد و با اين گزينش چه بسيار آبروها بر زمين ريخت ، و آنچه را پاك مىانگاريم به خوارى افتاد ، آئينهاى درست روى به تباهى نهاد و آن چه به روشنى از آن كسى بود از ميان رفت ، آنچه بايد گيتى را به راهى شايسته اندازد تباه شد ، شالودهء سازش درهم فرو ريخت و راه آشتى بسته گرديد ، خونهائى پاك با خاك زمين بياميخت و پيكر اسلام راستين از هم گسيخت تا كسانى كه شايستگى نداشتند چشم آزمندى به فرمانروائى دوختند ، چه آن بازارى جامه فروش يا آن ميانجى سوداگران كه بند و بستهاى بازار او را سرگرم ساخته ، يا فروشنده اى كه عموزادگان خود را بر گردن مردم مىنشاند يا گور كنى كه پهنا و درازاى خود را از هم باز نمىشناسد ، يا آزاد شده اى ستمگر يا باده گسارى مست يا آزمندى بىپروا و آشوب انگيز از همان كسان كه بندگان خدا را بردگان خويش و دارائى خدا را بخششى براى خود گرفته و نامهء خدا و كيش خدا را دست آويز تباهى و نيرنگ بازى شمردند .