و در زنجيرهء دوم نيز عبد اللَّه پسر واقد است كه احمد و يحيى گفته‌اند سخن وى ارزش ندارد و نسائى گويد : وى از كسانى است كه به دروغگوئى شناخته شده و حديث وى ؛ هم با بنيادهاى شناخته شده ناساز است و هم جز از راه او دريافت نشده و ابن حبان گفته : بر شيرازهء دفترهايش داغ ننگ چسبانيدم ، پس بيهوده است كه كسى گزارش وى را پشتوانهء خود گرداند » . زنجيرهء سوم از ابو العباس زوزنى است در نگارش او « شجرة العقل درخت خرد » و با اين پرداخت : عمر ! اگر من برانگيخته نمىشدم ، تو برانگيخته مىشدى ، از ميانجيان اين زنجيره نيز : 1 - عبد اللَّه پسر واقد است كه سخن دربارهء وى را در بررسى زنجيرهء دوم آورديم . 2 - راشد پسر سعد پسر حمصى ، چنان كه حاكم يادآورى كرده دارقطنى او را نكوهيده مىشمرده ، و به همين گونه ابن حزم نيز او را نكوهيده مىشناخته و به گفته بخارى وى در نبرد صفين از همراهان معاويه بوده ( 1 ) پس به يارى گفته اى آشكار از بزرگترين پيامبران ، وى را از گروه بيدادگران مىدانيم ، و چنانچه در « كشف الخفاء ج 2 ص 163 » آمده صغانى اين گزارش را از اين راه ياد كرده و گفته : ساختگى است . زنجيرهء چهارم از ديلمى است كه به ابو هريره مىرسد و با اين پرداخت : اگر من در ميان شما برانگيخته نمىشدم البته عمر برانگيخته مىشد خداوند عمر را با دو فرشته يارى كرده كه او را پيروز گردانيده و در راه راست استوار مىدارند و چون بلغزد روى او را بر مىگردانند تا به راه راست آرند . يكى از ميانجيان اين زنجيره ، ابو صالح اسحاق پسر نجيح ملطى ازدى است كه به گفتهء احمد از دروغ پردازترين مردم است و ابن معين گفته او دروغ پرداز و دشمن خدا و مردى بدكنش و پليد است ، گروهى در بغداد بودند كه حديث

--> ( 1 ) ن : « تهذيب التهذيب » ج 3 ص 226