الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )
195
الغدير ( فارسي )
در هر كدام ، يك حديث ساز يا دروغگو مىتوان يافت يا كسى كه همه او را نكوهيدهاند يا ناآشنائى كه شناخته نشده و از ناشناسى همچون خود گزارش مىكند ، سيوطى اين اندازه ندانسته كه استخاره و نيكوئى خواستن از خداوند ، بدى را نيك نمى - گرداند و گزند رسيده را درست نمىكند و ناشايسته و نشناخته را به گونه اى پسنديده و آشنا بر نمىگرداند . « در جستجوى شادابى جوانى به سراغ گلاب فروشان رفته و مگر آن چه را گذشت روزگار تباه كرده گلاب فروش مىتواند چاره اى بيانديشد ؟ » خداوند پاك در بيهوده نمودن راه نيكوئى كه نشان داده به گزافه نمىرود و گواههاى دروغين ، بىپايگى يك گزارش را از ميان نمىبرد آن هم پس از آن كه پاسداران حديث - آشكارا - مىنويسند هر يك از ميانجىهاى گزارش يا حديث سازند يا نكوهيده و اين هم زنجيرههاى آن گواهها : 1 - زنجيرهء سخنور بغدادى كه در جلد پنجم ص 303 ، 325 از چاپ سوم گذشت . 2 - زنجيرهء بزار در « مسند » خويش كه عبد اللَّه حديث ساز پسر ابراهيم غفارى از ميانجىهاى آن است و استاد وى عبد الرحمن پسر زيد كه همه او را نكوهش كردهاند چنانچه در « تهذيب التهذيب پيراستن درست نامه ج 6 ص 178 » و « اللئالى المصنوعة ج 1 ص 296 » آمده . 3 - زنجيرهء ابن شاهين در « السنة شيوه و آئين » كه همان راه سخنور بغدادى و داستان او است و چنانچه در جلد پنجم گذشت - بر بنياد داورى ذهبى و ابن حجر - درست نيست . 4 - راه دار قطنى در « الافراد گزارشهائى با يك بازگوگر » كه سيوطى در « اللئالى ج 1 ص 297 » پس از يادآورى آن مىنويسد : دار قطنى گفته : اين را تنها محمد پسر فضيل از زبان ابن جريج گزارش كرده و جز اين دو هيچكس را