و همين است كه برانگيختهء خدا - درود و آفرين خدا بر او و خاندانش - گفته : « دربارهء زنان غلو نكنيد ( با گرانى سودا نكنيد ) آنان آبشخورى هستند كه خداوند ارزانى شما داشته ( 1 ) » و عمر گفت در كابين زنان غلو نكنيد ( نرخ آن را گزاف ننمائيد ) ( 2 ) غلو و تند روى هر كجا و به هر گونه و در هر باره كه باشد - خواه ناخواه - نارواست به ويژه اگر با دين برخوردى بيابد كه خداى برتر از پندار نيز در دو جا از يادنامهء فرزانه اش در پيرامون آن به سخن پرداخته ( 3 ) : اى كسانى كه نامهء آسمانى به شما داده شده دربارهء كيش خود غلو و تند روى نكنيد . كه بر بنياد گفتهء روشنگران ( 4 ) روى سخن در اين جا با دو دسته است : 1 - جهودان كه در دشمنى با عيسى غلو كردند تا آنجا كه به مريم دروغى زشت بستند . 2 - ترسايان كه در دوستى او به راه غلو رفتند تا او را پروردگار خويش شناختند . كه تند روى و كند روى هر دو ناروا است و نيكو كارى را - به گفتهء مطرف پسر عبد اللَّه - در ميانهء اين دو بايد جست آن سراينده نيز گفته : « پيمانهء ديگران را پر بده ولى از آن خود را لبريز مگير گذشت بنماى و دست برادرى ده كه هيچ جوانمرد پيمانهء خود را لبريز نگرفته . دربارهء هيچ كار و چيزى غلو مكن - تند مرو - و ميانه رو باش كه از ميانه روى در كارها به هر يك از دو سوى ديگر بلغزى ناپسنديده است . » ديگرى هم گفته : « بر تو باد به ميانه روى در كارها كه رستگارى در آن است .

--> ( 1 ) ن - « البيان و التبيين پيدائى و روشنگرى ج 2 ص 21 » ( 2 ) ن - برگرديد به ج 6 ص 96 چاپ دوم ( 3 ) ن - سورهء چهارم - نساء - آيهء 171 و سورهء مائده - 5 - آيهء 77 ( 4 ) ن - تفسير قرطبى ج 6 ص 21