الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )

90

الغدير ( فارسي )

نكوهيده و گفته : « از ديگر كارهاى ناپسندش درست كردن درودنامه‌ها و ديدارنامه‌ها است براى آنان ، كه اگر هم گيريم - به گونه اى كه نگارندهء رياض ( گلزارها ) گويد - در شيوائى دست بالا ندارد باز هم نيازى به آن نبود زيرا آنچه از خودشان رسيده ما را از ساخته‌هاى ديگران بىنياز مىدارد . » اين خرده گيرىها هنگامى پذيرفتنى است كه سازندهء درودنامه‌ها و ديدارنامه‌ها ( زيارات و صلوات ) مردم را به گمان بيافكند كه آنها از خود امامان رسيده و دستور ويژه اى دربارهء آنها آمده و گرنه چه ما را باز مىدارد كه بگوئيم هر كس درودهائى را كه خداى برتر از هر پندار بر زبان او روان گردانيده آشكار سازد ؟ بىاينكه آن را به امامان ببندد يا خواندن آن را همچون كارهائى بشمارد كه در خود آئين بوده است ؟ كه بسيارى از مهين دانشوران از هر دو گروه - پيش از برسى و پس از وى - همين شيوه را داشته‌اند و گوش جهان نشنيد كه هيچ كس - از برجستگان توده - آنان را در خور سرزنش شمارد . ولى اين كه سرور ما مىگويد : « به راستى در نوشته‌هاى او سود فراوان نيست و پاره اى از آنها نيز زيانمند است ، خداوند را در ميان آفريدگانش كارها است و خداى از ما و او بگذرد . » اين نيز سخنى است كه نه به دلخواه وى از خامه اش تراويده ( 1 ) - خدا از ما و او بگذرد ! نگاشته‌هاى ارزندهء وى :

--> ( 1 ) شادروان محسن امين در خرده هائى كه به بررسى گرفته نه تنها است و نه نخستين كس ، پس به دشوارى مىتوان گفت كه - در اين زمينه - ناآگاهانه و نا به دلخواه چيزى از خامهء كسى به در رفته زيرا بيشتر دانشمندان شيعه كه پس از برسى آمده‌اند در اين كه وى از تندروان بوده همداستانند چنان كه مجلسى و حر عاملى - دو تن از 6 حديث شناس بزرگ شيعى كه هرگز نمىتوان پنداشت پيشوايان دين را دستكم مىگرفته‌اند يا ناگزير به تقيه و پرهيز بوده‌اند - برسى را به همان انگيزه‌هاى ياد شده نكوهيده‌اند و بسيارى ديگر نيز با گزارش پرخاشهاى آن دو بر وى - و گهگاه نيز با افزودن سخنانى از خويش - كم ارجى برسى و نوشته هايش را از ديده ى خويش باز نموده‌اند - همچون ملا عبد اللَّه افندى و دانشمند آقا بزرگ تهرانى و محدث قمى و عبد اللَّه مامقانى و محمد تقى تسترى و محمد باقر خوانسارى .