الشيخ محمد آصف المحسني
73
عجايب ومطالب (فارسى)
57 . غرايز مرز نشناس در وجود انسانها غريزه هايى وجود دارد كه تمام حركتها و فعاليتهاى درونى و بيرونى وى از آنها برخاسته و از آنها متأثر مىشود . مهم ترين اين غرايز عبارت است از ؛ حس كنجكاوى ، حس حق جويى ، حس عرفان و خداخواهى ، حس زيبايى ، حس عدالتخواهى ، حس فداكارى و ايثار ، حس سودجويى ، حس خودخواهى ، حب نفس ، حب بقاء ، حب شخصيت ، حب مال و ثروت ، حب جاه و مقام و شهوت و غضب و . . . . اين غرايز داراى دو بعد مثبت و منفى هستند كه در جهت ايجاد انگيزه ها و تنوع آن به خوبى و بدى نقش اساسى دارد . شناخت اين غرايز و گستره اثرگذارى و اثر پذيرى آن درجهت هدايت و كنترول ، ضرورى و لازم است . تميز انگيزه هاى بد از خوب و شناخت هدفهاى عالى از پست بستگى به خودشناسى دارد . « 1 » 58 . تفسير پاره اى از آيات مشكله الف - إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ عَلَى السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . إِنَّهُ كانَ ظَلُوماً جَهُولًا ؛ ما بار امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه داشتيم ( كه بردارند ) پس امتناع كردند از برداشتن آن ، و ترسيدند از آن ( ولى ) انسان آن را حمل نمود ، محققا او بسيار ستمگر و نادان بود . اول ) مراد از امانت در اين آيه چيست ؟ 1 . ممكن است مقصود دين در اصول و فروع خود باشد .
--> ( 1 ) . اخلاق عملى ، ص 20