ديگرى براى ما روشن شود ممكن است بدانيم كه در صدها يا أقلًّا در دهها موردىكه در معرض‌كشته شدن و تلف شدن قرار گرفته بوديم ، رحمت خداوند جان ما را نجات داده ، حتى ممكن است از خداوند خجالت بكشيم كه نعمت هاى او را نقمت و بدبختى پنداشته بوديم ، ما نمىدانيم كه نتيجه اعمال فيزيكى و طبيعى ما كه از جهالت و هوسبازى ها و پيروى از غرايز مهار نشده چه بلاها و پيامد هاى وحشتناكى داشته ، كه اكثر آن ها را خداوند از ما به دور داشته و آنچه كه او عفو مىكند بيشتر است . معاصى ما در عالم تشريع ، زمينه ساز چه دردها و بدبختى هاى ما در دنيا مىشده ولى ذو الفضل و الاحسان و مدبّر مهربان ، قسمتى از آن ها را به طُرق مختلف از ما دور داشته است . قرآن مىگويد اگر نعمت هاى خداوند را بشماريد ، احصاء نمىتوانيد . پس بايد هميشه خداوند را در زبان و قلب و عمل شكرگزاريم و حوادث ناخوشايند جزئى نبايد از محبت ما به خالق ما بكاهد ، محبت به خداوند شكوفايى ايمان است . اين همه نعمت ها تنها براى من و تو نيست بلكه شامل همه انسان ها از آمدن آدم به كره زمين تا انقضاى جهان و قيام قيامت مىباشد چه مؤمن و چه كافر . حالا اگر متوجه نعمت هاى دايم الفضل بر پرندگان ، چرندگان ، چهار پايان ، خزندگان ، حشرات و ساير انواع زنده جانها و ملايكه و جن و انواع مختلف زنده جان هاى عاقل در كهكشان ها و منظومه هاى شمسى ديگر شويم ، و متوجه حكمت او در جهان ستاره‌ها و سياره‌ها و جهان ملكول ها و سلولها و اتم ها و اجزاى آن ها و اجزاى اجزاى آنها بگرديم ، نعمت هاى او چه اندازه مىشود ؟ مدهوشانه مىگوييم « وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لا تُحْصُوها » . و به كلمه كوتاه بايد كثرت نعمت هاى خالق محبوب خود را در يك قانون قطعى فلسفى وكلامىكه مىگويد همه موجودات امكانى - در همه جهان ها وكهكشان هاى بىحساب در