حدوث و بقاى خود - در هر ثانيه محتاج به افاضه حق است و قطع اين افاضه در يك لحظه مساوق با محو همه است بدانيم . ولى بايد بگوييم و من و تو بفهميم كه نعمت هاى او بر جهان هرچند زياد است و قابل تشكر ، و لكن نسبت به ذات لايتناهى و وجود مطلق غير محدود خالق ، ناچيز است ! ! بنابراين وظيفه شكرگزارى ما در قدم دوم است و وظيفه اصلى و سرنوشت ساز ما حمد خداوند است . حمد بر وجود و عظمت لايتناهى و قدرت و علم لايتناهى و بر حكمت نافذه او در همه ذرات اتمها و آفرينش كهكشان ها و تدوير آنها ، حمد و سپاس بر هستى ذات و صفات او كه از يك كاترليون جزء يك جزء آن ها را نمىدانيم ، و تنها افتخار ما اين است كه جهل مركب ما تا حدكمى تبديل به جهل بسيط شده و مقدار كمى به نادانى مطلق خود به خالق جهان ملتفت شده ايم ، و البته ذكر " يك جزء از يك كاترليون جزء " بازهم از نادانى ما سر مى زند ، بلكه جمله « يك جزء از كاترليون ها كاترليون » باز هم از عجز و نادانى ما است ! آخر نسبت محدود به غير متناهى به عبارات و ارقام بيان نمىشود ، فقط عقل افضل البشر اجمال آن را درك مىكند كه به او - صلى الله عليه و آله و سلم - نسبت داده شده : « ما عرفناك حق معرفتك » . سوال سرنوشت ساز اين است كه ما چگونه خداوند را حمد كنيم كه در عين نادانى و عجز خود حد اكثر استفاده را ببريم و به فضل و كمك او به كمال نفس بىكمال خود بيفزاييم ؟ احتمالًا بهترين ذكر قلبى و لسانى جمله نورانى : « سبحان الله والحمد لله و لا إله الا الله و الله اكبر » است . كه با دو نكته مىتوان عقل سرگردان و ناچيز خود را اگر إرضا نتوانيم اقناعش كنيم :