الشيخ محمد آصف المحسني
354
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
زنها را روى آنها قرار داده بودند . لات ، عزى اسم مؤنث است و دليلش نيز همين است كه مشركين آنهارا فرشته مىپنداشتند و فرشتهها را دختران خدا مىگفتند . هرچند حقيقت ملائكه را كسى نمىداند ؛ ولى معلوم است كه حقيقت آنها غير از حقيقت انسانها است . در ميان ملائكه جنس نر و ماده وجود ندارد ، براى اينكه ملائكه مثل ديگر موجودات توليد مثل ندارند ، به همين دليل نياز به دو جنس مخالف هم ندارند . جنس مخالف در جاى ضرورى است كه زاد و ولد در آنجا صورت بگيرد . ملائكه زاد و ولد ندارند . همانگونه كه مخلوقات خدا زياداند ، نسبت به همديگر متفاوت نيز هستند ، مخلوقات رنگارنگ وجود دارند . گمانهاى بىاساس « وَ ما لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً » مشركين در مورد ملائكه هيچ علم ندارند ، بلكه با خيالات باطل ، فرشتهها را دختران خدا مىخوانند . مشركين تنها از گمانهاى پيروى مىكردند كه هيچ پايه و اساسى نداشتند ، درحالىكه گمان بههيچوجه انسان را از حق بىنياز نمىكند . وسعت فقه اسلامى « وَ إِنَّ الظَّنَّ لا يُغْنِي مِنَ الْحَقِّ شَيْئاً » اين يك قانون كلى است كه در اصول فقه از آن صحبت مىشود . اصول فقه علمى است كه قوانين كلى را از قرآن ، از احاديث ، از عقل و اجماع بهدست آورده و آنها را براى استنباط احكام در فقه آماده مىكند ، اجتهاد بدون اصول فقه ، ممكن نيست . قواعدى وجود دارندكه از عقل ، از عرف ، از