الشيخ محمد آصف المحسني
338
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
بتهاى سهگانه « أَفَرَأَيْتُمُ اللاتَ وَالْعُزَّى » « وَمَنَاةَ الثَّالِثَةَ الأخْرَى » به من خبر دهيد از بتهاى خود ، از لات و عزى ، اين هردو در ميان شما بتپرستان از مقام اول و دوم برخوردار بودند . سومين بت آنان " منات " نام داشت . لات و عزى از نظر رتبه نزد مشركين از احترام ويژه برخوردار بودند ؛ اماّ منات نيز در درجه سوم قرار داشت . مشركين به " منات " نيز احترام داشتند ؛ ولى به اندازه لات و عزى ، نزد آنان محترم نبود . مشركين گمان مىكردند كه اين سه بت آنان ، فرشتههاى بزرگاند ، يا صورتهاى فرشته هستند ، آنان فرشتهها را دختران خدا مىگفتند . مشركين قريش به خرافات گرفتار بودند و إلّا اين سه عدد بت بزرگ آنان ، از چوب ، فلز ، سنگ و يا از چيزهاى ديگر ساخته شده بودند . آنان با اينكه از جنسيت آنها مىدانستند ، بازهم ادعا مىكردند : كه اين سه بت ، فرشتههاى بزرگ خدا هستند . آنان خيال مىكردند كه فرشتهها دختران خدا هستند . ما اين سه فرشته بزرگ را پرستش مىكنيم كه آنها نسبت به ساير بتها ، مقام بالاترى در نزد خدا دارند و به همين دليل ما آنها را واسطه قرار مىدهيم . مشركين مىگفتند : خداى آسمان و زمين ، همان خداى بزرگ است ؛ اما بتهاى ما خدايانى كوچكترىاند كه در امورات روز مره ما مدخليت دارند . لذا ما حوايج روز مره خود را از همين بتها مىخواهيم و آنها از چنين قدرتى برخوردار هستند كه حوايج روز مره ما را برآورده سازند . ( شرك در خالقيت و به تبع آن شرك در عبادت داشتند )