از اين تجارت سود زياد برده و دست پُر برگشته است . واقعاً از آن سفرىكه انسان با دست پُر برمىگردد خيلى لذت مىبرد ، خيلى خوش‌حال مىشود . پيغمبر بزرگواراسلام صلى الله عليه و آله و سلم نيز از سفر معراج با دست پُر به‌سوى مكه برگشت . اگر با دست پر برنمىگشت ، برايش بسيار مشكل بود كه با آن‌همه مشكلات كه در مكه و مدينه وجود داشت ، آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم مىتوانست با همه‌ى آن‌ها مقاومت كند . روح مطهر پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم در اين سفر ، تقويه شد ، نيرو گرفت ، شفاف و مقاوم شد . يك‌وقت كسى به حضرت على عليه السلام گفت : يا اميرالمؤمنين ، تو خدا را ديده‌اى ! ؟ حضرت فرمود : بلى ، « ما كُنْتُ اعْبُدُ رَبّا لَمْ أرَهُ . » من خدايى را كه نديده باشم ، عبادت نمىكنم . فَقالَ يا اميرَالْمُؤْمِنينَ ! كَيْفَ رَايْتَهُ ؟ آن‌شخص گفت : يا على ! چگونه خدا را ديده‌اى ؟ ! « قالَ : وَيْلَكَ لَمْ تَرَهُ الْعُيُونُ بِمُشاهَدَةِ الابْصارِ وَلكِنْ رَأتْهُ الْقُلُوبُ بِحَقائِقِ الْايمانِ » « 1 » فرمود : واى بر تو ! با ديده‌اى ظاهرى خدا را نتوان ديد ، ولى ديده‌اى باطنى يا با چشم دل ، به وسيله حقايق ايمان او را مىتوان مشاهده كرد . من با چشمان ظاهرى خود خدا را نديده‌ام ؛ بلكه با حقيقت روح خود او را درك كرده‌ام . مراد از ديدن چشم ظاهرى نبود . « لا تدركه العيون بمشاهدة العيان » هيچ‌كسى نمىتواند خدا را به شهود عيان ببيند ، مثل اين‌كه ما اطراف خود را به چشم سر مىبينيم . « و لكن تدركه القلوب بحقائق الايمان » « 2 » لكن قلب‌ها به وسيله حقيقت ايمان او را مىبينند و درك مىكنند . بقول شاعر : به دريا بنگرم دريا توبينم * به‌صحرا بنگرم ، صحرا توبينم

--> ( 1 ) - الكافى / ج 1 ، كتاب التوحيد ، باب جوامع التوحيد . ( 2 ) - نهج البلاغه / الخطبه 174 .