الشيخ محمد آصف المحسني
262
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
نظامهاى مخصوصىكه در زمين و آسمان وجود دارد ، دليل محكمى براى معرفت خدا است . نظام مخصوصىكه در سلولهاى بدن انسان است ، نظامهايىكه در ژنهاى وراثتى و در حركت خون ، در حيات ، در چشم و در گوش و همچنين در ذره ذره اجزاى بدن وجود دارد ، دليل ديگرى بر معرفت واجب الوجود مىباشد . بالاترين نظامهاى متقن و بديع كه براى انسان محيرالعقول است همين نظامهايى است كه وجود انسان قرار دارند . نظام آسمانى ( كهكشانها و منظومهها و كرات ) نظام زمينى ، نظام نباتات ، نظام حيوانات ، نظام حشرات ، نظام جمادات و ساير نظامهاى موجود را اگر انسان با دقت مورد تأمل قرادهد ، مىداند كه متقن ترين و بديع ترين نظامهايى است كه براى بشر محيرالعقول مىباشند . لذا انسان يقين پيدا مىكند كه خداوند قادر ، عالم ، حكيم و مدبرى وجود دارد كه اين چنين بر كائنات محيط است و با نظم دقيق تمام آنها را كنترل مىنمايد . اين موضوعات مربوط به استدلالهاى عقلى است كه انسان را نسبت به وجود خدا متيقن مىسازد . 3 - قسم سوم معرفت ، معرفت علمى است كه به علوم تجربى مربوط مىشود . علوم تجربى اكنون تا حدود زيادى گسترش يافته است و در واقع جهان را آينه تمام نماى جلال و جمال خدا ساخته است . بشر اين را بايد قبول كند كه علوم تجربى براى معرفت خدا شناسى تاكنون كمك زيادى نموده است . وقتى انسان به جمال و جلال دنيا مىبيند ، به اتقان صنعى كه در آن به كار رفته است جمال و جلال خدا بهخوبى مشاهده مىشود . اگر انسان