الشيخ محمد آصف المحسني

177

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)

ما بعداً شما را بر مشركين ظفر داديم ، واقعاً صلح حديبيه ظفر بزرگى براى مسلمانان بود ، مصلحت خدا در اين بود كه جنگ و خونريزى صورت نگيرد . « وَ كانَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيراً » خدا به آن‌چه‌كه شما انجام مىدهيد آگاه و بينا است . فكر انسان‌ها محدود است ، فقط ظاهر قضيه را فكر مىكنند ، در حالىكه خداوند جل جلاله از ابتداء تا انتهاء علم دارد . خداوند متعال جل جلاله مىفرمايد : شما را بر دشمنان تان ظفر داديم ، منظور از اين ظفر كه قرآن بيان مىكند چيست ؟ جواب واضح است ، مسلمانان حتى در مدينه هم كه بودند از شر مشركين در امان نبودند ، مشركين مال و ثروت زياد داشتند ، امكانات و لوازم جنگى فراوان داشتند ، مسلمانان چيزى نداشتند ! نه مال و ثروت داشتند ، نه امكانات جنگى ، هيچ‌كدام را نداشتند . مشركين مىآمدند در اطراف شهر مدينه براى مسلمانان درد سر ايجاد مىكردند ، هيچ‌وقت مسلمانان از شر آنان حتى در مدينه كه خانه آنان بود راحت نبودند ، هر روز اين احتمال مىرفت كه مشركين عليه مسلمانان دست به كار شوند . اكنون كه مسلمانان از مدينه حركت كرده و به دروازه مكه رسيده‌اند ، مشركين از ترس به آنان پيشنهاد صلح دهساله را مىدهند ، مگر اين بزرگ‌ترين ظفر و پيروزى براى مسلمانان نيست ؟ از بركت صلح حديبيه اسلام توسعه يافت ، حتى در جاهاى كه قبلًا احتمال رفتن را هم نمىدادند ، مسلمانان رفتند ، دست به تجارت زدند ، مردم را به اسلام دعوت كردند ، شهر مكه را نيز به زودترين فرصت ، بدون جنگ و خونريزى فتح نمودند .