پيدا نمىكردند . گاهى گفته مىشود - كه من مكررا آن را به ديگران گفته ام كه سنت خداوند در ترويج دين و حفظ آن ، به نحو متعارف و حسب عادت بوده نه به نحو معجزه و فوق العاده . بلى در حفظ قرآن عنايت خداوند به نحوى بوده كه آن را سالما به نسلهاى مسلمان در طول تاريخ برساند . ولى اين معذرت هر چند تا حدودى درست است ، اما عقلهاى ناقص و استعدادهاى ضعيف و متوسط را قانع نمىتواند . زيرا ميليونها و حتى صدها ميليارد انسان در طول تاريخ از همين كاستيها قصورا به كمال نرسيده و راه تكامل خود را گم كرده‌اند . جاهل قاصر گرچه روز قيامت مستحق عقاب نيست ، با اينكه احكام وضعى كفر ، در دنيا بر آنها مترتب مىشود ، ولى سئوال اينجا است كه چرا عنايت خداوند مهربان و ارحم الراحمين ، آنان را به هدف اصلىشان كه عبادت براى ذات احديث او بود هدايت نفرمود ؟ كه خود فرموده است : رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى . و يا : وَ الَّذِي قَدَّرَ فَهَدى ، مگر اينكه بگوييم ، مراد از هدايت در اين دو آيه و امثال آن هدايت تكوينى عام مخلوقات است . ولى سئوال اين است كه چرا هدايت تشريعى همانند هدايت تكوينى عام و تام نيست . و رسانيدن دين به بشر كه هدف غايى خلقت انسان است ، اگر بنحو عادى باشد آيا خلقت ميلياردها انسان را ، فاقد هدف نمىكند و آن را داخل لغو و بيهودگى نمىنمايد ؟ ! ( ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ . )