اساسا اگر ما از نظر فلسفه عميقا دقيق شويم متوجه ميگرديم كه تجزيهء اتم مطلب تازه‌اى را ثابت ننموده ، زيرا ماده اگرچه از نظر علمى تركيب آن بثبوت رسيده ، ولى از نظر فلسفه مادهء مركب است چه علم قادر بتجزيهء آن باشد يا نه ؟ فعلا علم نميتواند حكم به صحت تجزيهء اجزاء اتم را صادر كند ، ولى فلسفه با كمال جرئت قاطعانه حكم مىكند هر موجود مادى كه بهر اندازه ريز و كوچك باشد ممكن نيست كه قابليّت تجزيه را نداشته باشد ، و هيچ چيز مادّى بساطت ندارد ( بسيط يعنى جزء ) و لو جزء جزء اتم باشد ، اينك به اين چند دليل فلسفى توجه نمائيد . ( 1 ) هر ذرّه جهت فوق او غير از جهت زير اوست و سمت شمال او غير از جنوب او است و طرف پيش او غير از طرف پس او است . بعبارت ديگر هر موجود مادى - ولو جزء نوترون باشد حتى جزئيكه پس از صد مرتبه تجزيه اجزاء اتم باقيمانده - داراى جهات شش‌گانه است و معقول نيست موجود مادى را تصور كنيم كه فاقد يكى از جهات شش‌گانه ( بالا و پائين ، راست و چپ ، پيش و پس ) باشد و بناچار هر جزء داراى شش سطح ميگردد ، چه ضرورى است

--> - نموده كه قهرا آنها را از همهء ادعاهاى آنها دور نموده و مجبورشان مىكند كه بجهل و نادانى پناه ببرند ولى اظهار نادانى آنها را نجات نمىدهد زيرا به آنها گفته مىشود وقتى مادّه در نظر شما مجهول باشد اين همه اوصافى كه براى او بيان ميكنيد بچه دليل ؟