الشيخ محمد آصف المحسني
29
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى)
انتفاى آن عبثيت خلق جن وإنس لازم نمىآيد ، او حكيم مطلق است . حمل عرش عرش با در نظر گرفتن آيات متعدد قرآن كه متضمن كلمهى مذكور هستند ، معانى مختلفى دارد كه فقير در يكى از كتب ديگر خود تفصيل آن را نوشتهام ؛ ولى تحقيق بيشتر آن محتاج به تأليف كتاب مستقلى است كه آيات و روايات معتبرةالسند آن يكجا مورد تحقيق قرار گيرد تا مقدار كمى از آن به دست آيد . به هر حال عرش ، مخلوق است و عرش در اين آيهى مباركه : « الَّذِينَ يَحْمِلُونَ الْعَرْشَ وَ مَنْ حَوْلَهُ . . . » ( غافر : 7 ) ؛ ظاهراً دلالت دارد كه عرش ، مخلوق مادى نيست ، مگر اينكه گفتهشود ملائكه و جن ، هر دو جسم لطيف هستند و جن براى سليمان ( ع ) كارهاى مادى انجام مىدادند ، عفريت جن ، كه در درباران پيامبر بزرگوار بود ، مىتوانست تخت بلقيس را از يمن بياورد و نيز كار در ساختمانها و بر بيرون كردن اشياى مادى از دريا ، قدرت داشتند ، ملائكه ، زمين قوم لوط را بالا بردند و آن را وارونه بر زمين انداختند . بنابراين حمل ملائكه دليل بر غير مادى بودن عرش نيست ؛ ولى معالوصف از ظاهر آيه به دست مىآيدكه عرش غير مادى مىباشد ؛ بلى عرشى كه برآب است « وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ » ( هود : 7 ) ؛ معلوم نيست كه مادى است و يانه .