الشيخ محمد آصف المحسني
48
افق اعلى (تفسير آياتى از قرآن مجيد) (فارسى)
وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِسْماعِيلَ إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ وَ كانَ رَسُولًا نَبِيًّا مريم : 54 . در بعضى روايات غير معتبره آمده است كه اين اسماعيل فرد ديگرى است نه اسماعيل مشهور كه پسر ابراهيم و جد پيامبر ( ص ) ما است و براى جمله « إِنَّهُ كانَ صادِقَ الْوَعْدِ » قصهاى عجيبى نقل شده است و چون روايت شايستهاى اعتماد نيست و بناى ما بر اين است كه اسماعيل در بين پيامبران سرشناس يكى است و آن فرزند ابراهيم خليل است . زمان در بهشت وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَ عَشِيًّا مريم : 62 . در باغهاى بهشت عدن كه خداى رحمن بندگانش را وعده داده است كه ( آن باغها براى آنان فعلا محسوس نيست ) و از درك آنان غايب است ( از تكامل بهشتىها ) در بهشت لغو و بيهوده شنيده نمىشود و جز سلام و سلامتى حرفى نيست و روزى اينان در موقع بكر و عشى آماده است . بحث عقلى و نقلى بنا به عقيده مسلمانها بهشت و دوزخ و ميدان حساب و حشر و نشر همه مادى مىباشند و قول به معاد روحانى قول جمعى از فلاسفه است كه با آيات قرآن سازش ندارد . پس انسانها در بهشت و دوزخ مانند كره زمين محاط به زمان و مكان مىباشند و اين آيه كه از « بكرة و عشى » ياد كرده دليل بر زمانى بودن بهشتىها مىباشد . مفردات راغب كلمه « بكرة » را به اول نهار تفسير نموده و « عشى » را از زوال خورشيد تا صباح گفته است . احتمال مىدهيم مراد از عشى به مناسبت غذاى صبحانه در اين آيه ، عصر باشد و مراد آيه اين باشد كه بهشتىها غذاى اساسى و مهم شان صبحانه و عصرانه باشد والله العالم و اين تعيين به دو وقت دليل آن نيست كه در مواقع ديگر ميوه و مشروبات ديگر ؛ مانند عسل و شير و شراب و آب كه در قرآن آمده است نياشامند ، لَهُمْ فِيها ما يَشاؤُنَ كَذلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ