اين دلالت قطعى دارد بر شدّت مشابهت ميان او و ميان حيوانات در خون و نسج بافتها ، از جهت دقّت تركيب و سازمان . و علاوه بر اينها بوزينگان در معرض زكام و صرْع و التهاب امعاء و آب مرواريد چشم و تب قرار ميگيرند . و داروها و عقاقير طبّى همان عملى را كه در انسان مىكند در آنها نيز مينمايد . و از ملاحظه اينكه بعضى از انواع بوزينگان ميل شديد به خوردن چاى و قهوه و مشروبات روحيّه‌اى كه سُكر آور است دارند ، و نيز از ملاحظه آلام و ناراحتيهاى عصبى كه در اثر سكر و مستى در آنها پيدا مىشود ، شدّت مشابهت آنها با انسان حتّى در مزه و حسّ بطور عموم نسبت به اشياء براى ما آشكار مىشود . و در انسان دانه‌ها و تبخالهاى خارجى و داخلى بروز مىكند كه عيناً از جنس دانه‌هائى هستند كه بر سائر حيوانات از طبقه پستانداران بروز مينمايد . و تمام اينها دلالت دارند بر شدّت شباهت در ميان انسان و حيوانات بالا بخصوص با بوزينگان در عموميّت و كلّيّت بنيان و سازمان و دقّت نسوج ، و تركيب شيميائى ، و الفت با هم . « 1 » آنچه در نزد مسلمين از مشابهت بين انسان و بوزينه ثابت است ، بيشتر از آنست كه از داروين نقل شده است ؛ با اين حال حكم به اتّصال و توليد نميكنند آنچه كه در بيان ائمّه مسلمين و علماى آنها از مشابهت ميان انسان و بوزينه يافت مىشود ، بسيار بيشتر است از آنچه از داروين نقل شده است ؛ معذلك حكم به اتّصال و توليد نشده است . بيان حضرت صادق عليه السّلام در « توحيد مفضّل » در شگفتى خلقت بوزينه در كتاب توحيدى كه حضرت جعفر بن محمّد الصّادق عليه السّلام به مُفَضَّل بن عُمَر جُعْفىّ إملاء نموده‌اند اينطور وارد است : تَأَمَّلْ خَلْقَ الْقِرْد « 2 »

--> ( 1 ) « نقد فلسفه داروين » أبو المجد شيخ محمّد رضا اصفهانى ، طبع 1331 قمرى ، ج 1 ، ص 51 و 52 ( 2 ) قِرْد با كسره قاف و سكون راء بوزينه نر را گويند و جمعش قِرَدَة است با فتحه راء و نيز جمعش قُرود آمده است و قِرْدَة با كسره قاف و سكون راء بوزينه مادّه را گويند و جمعش قِرْد است ( « حيَوة الحيوان » دَميرى ) .