السيد محمد حسين الطهراني

319

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

و بپرهيزيد از روزى كه همگى به سوى خداوند بازگشت ميكنيد ؛ پس در آن روز به هر نفس آنچه را كه كسب كرده است بطور تامّ و تمام و كامل خواهد رسيد . و البتّه ايشان مورد ستم و ظلم قرار نميگيرند » . شرح نفيس علّامه آية الله طباطبائى در پيرامون ربا و آيه ربا علّامه آية الله طباطبائى قدَّس اللهُ سرَّه در پيرامون اين آيات بحثهاى جالب و نفيسى نموده‌اند . و ما در اينجا فقط به چند نكته آن اشاره مينمائيم : خداوند سبحانه در اين آيات در امر رباخوارى تشديد را به جائى رسانيده است كه در هيچيك از مسائل فروع دين ، به مانند آن تشديد ننموده است مگر درباره تولّى دشمنان دين . زيرا تشديد در امر ولايتِ دشمنان دين به مثابهء تشديد در امر رباست . به جهت آنكه بقيّة گناهان كبيره اگرچه قرآن كريم درباره آنها اعلان مخالفت نموده و لحن خطاب و سخن را تشديد كرده است ، و ليكن سياق گفتار و تهديد و تشديد در تحريم آنها از اين دو مسأله پائينتر است ، حتّى مسألهء زنا و شرب خمر و قمار و ظلم و آنچه از اينها عظيم‌تر است مثل قتل نفس محترمه كه خداوند حرام نموده است ، و مثل فساد ؛ تمام اين امور از امر ربا و از امر تولّى دشمنان دين پائينتر هستند . و اين نيست مگر به جهت آنكه آن معاصى از فردى و يا افرادى در گسترش آثار شوم و فاسدش تجاوز نميكند ، و سرايتش فقط راجع به بعضى از جهات نفوس است ، و حكومتى بر ايشان نيست مگر در اعمال و افعال ؛ بخلاف اين دو معصيت . زيرا كه آثار شوم و سوء تأثير اين دو بحدّى است كه بنيان دين را منهدم مىكند و اثر دين را با خاك ميپوشاند ، و نظام حيات نوع را تباه ميسازد ، و بر روى فطرت انسان پرده ميكشد و حكمت فطرت را ساقط مينمايد ؛ بطوريكه فطرت در بوته نسيان بدست فراموشى بَحْت فرو ميرود ؛ بنابر توضيحى كه فى الجمله إن شآء اللهُ العَزيز خواهيم داد . آرى ، جريان تاريخ بر صدق كتاب الله در تشديدى كه در امر اين دو